Skip to main content

Μουσείο των Καραθεοδωρή

Η Διπλωματία στην Εποχή των Γεωπολιτικών Αναθεωρήσεων

Στα ίχνη του Αλεξάνδρου Καραθεοδωρή

ΝΕΑ ΟΡΕΣΤΙΑΔΑ 11 - 12 ΜΑΪΟΥ 2026
ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΟ "ΒΙΕΝΝΗ" (ΟΡΕΣΤΟΥ 50)
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ
ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ
ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΡΕΒΕΛΑΚΗΣ

Υπό την Αιγίδα

της Αυτού Θειοτάτης Παναγιότητος Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου

Στο τέλος του 19ου αιώνα, η δεύτερη βιομηχανική επανάσταση και η άνοδος των εθνικισμών αμφισβήτησαν την μετα-ναπολεόντεια ευρωπαϊκή τάξη. Η αγγλική παγκόσμια ηγεμονία απειλήθηκε από την άνοδο της Γερμανίας- όπως σήμερα απειλείται η αμερικανική ηγεμονία από την Κίνα. Σε αυτό το πλαίσιο διακρίνεται ο Αλέξανδρος Καραθεοδωρή. Επικεφαλής της Οθωμανικής Αντιπροσωπείας στο Συνέδριο του Βερολίνου (1878), βίωσε εκ των ένδον τις γεωπολιτικές και διπλωματικές εντάσεις οι οποίες προανήγγειλαν τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο και το τέλος των Αυτοκρατοριών. Οι Έκτοι Εφηρμοσμένοι Ελληνο-Γαλλικοί Διάλογοι τιμούν την προσωπικότητα του Αλεξάνδρου Καραθεοδωρή, εξέχοντος μέλους της γνωστής σημαντικής οικογενείας Φαναριωτών. Η αναφορά στην συμβολή του προσφέρει στοιχεία έμπνευσης για την δική μας εποχή. Όπως και τότε, έτσι και σήμερα, η ικανή και εμπνευσμένη διπλωματική δράση μπορεί να εξομαλύνει αντιπαραθέσεις και να αποτρέψει καταστροφικές εξελίξεις. Απέναντι στις τεχνοκρατικές προσεγγίσεις, η κατανόηση της Ιστορίας και της Γεωγραφίας, δηλαδή η γεωπολιτική προσέγγιση, μπορεί να στηρίξει το έργο της διπλωματίας.

Κάτω από την επίδραση των μεγάλων γεωοικονομικών ανακατατάξεων, το σύστημα το οποίο συγκροτήθηκε μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο για να αποφευχθούν νέες παγκόσμιες καταστροφές κλονίζεται. Η Παγκοσμιοποίηση αύξησε τον παγκόσμιο πλούτο και μείωσε τις παγκόσμιες ανισότητες. Ταυτοχρόνως, όμως, άλλαξε τις παγκόσμιες οικονομικές ισορροπίες και συνέβαλε στις “πολυκρίσεις”, ανάμεσα στις οποίες περιλαμβάνεται και η περιβαλλοντική. Αντί για την εξαγγελλόμενη πολιτισμική ομογενοποίηση, οι πληθυσμοί αναζητούν το ταυτοτικό ανήκειν. Οι ψευδαισθήσεις για το “Τέλος της Ιστορίας” καταρρέουν. Ο πόλεμος επανέρχεται· και μάλιστα περισσότερο απειλητικός, καθώς η τεχνολογία επιφέρει ριζικές ανατροπές. Αντί για την ελευθερία, οι λαοί αναζητούν πλέον την ασφάλεια. Η ισχύς επιβάλλεται στο Διεθνές Δίκαιο. Μετά από την εντυπωσιακή ενοποίηση, ο Κόσμος κλείνεται, υψώνει τείχη. Το εκκρεμές της Ιστορίας αλλάζει ροπή.

Αν υπάρχει συμφωνία ότι βιώνουμε το τέλος μιας εποχής, το σχήμα για την επόμενη “τάξη πραγμάτων” παραμένει θολό. Οδηγούμαστε σε πολυδιάσπαση, σε μια πολλαπλή παγκοσμιοποίηση, σε διχοτομική αντιπαράθεση ανάμεσα στην Δύση και τον “Παγκόσμιο Νότο”; ή σε γενικευμένη αναρχία; Ποιοι θα είναι οι νέοι πόλοι και ποιες περιοχές θα περιλαμβάνουν; Έως ότου διαμορφωθεί ένα νέο σταθερό παγκόσμιο σύστημα, η Ανθρωπότητα θα διανύει μιαν επικίνδυνη περίοδο. Στο μεσοδιάστημα ανάμεσα στο απερχόμενο και το επερχόμενο εμφανίζεται “μια μεγάλη ποικιλία από νοσηρά φαινόμενα”, έγραφε ο Αντόνιο Γκράμσι. Οι Διεθνείς Οργανισμοί, το Διεθνές Δίκαιο και η Διπλωματία, σήμερα περισσότερο από ποτέ αναγκαίοι, αμφισβητούνται.

Το συνέδριο αυτό αποβλέπει στην ανταλλαγή απόψεων, στην σύγκριση των αναπαραστάσεων και στην διατύπωση σκέψεων ως προς την προσαρμογή της Διπλωματίας και των Διεθνών Οργανισμών στις νέες συνθήκες. Η νέα αυτή συνάντηση αποσκοπεί να συμβάλει στο στρατηγικό βάθος της ελληνο-γαλλικής σχέσης, η οποία επιβεβαιώθηκε και ενισχύθηκε πρόσφατα με την επίσκεψη του Προέδρου Μακρόν στην Ελλάδα.

Οργανωτική Επιτροπή

  • Γερουλάνου Νάντα
  • Γερουλάνος Στέφανος
  • Γιαννακίδου Αγγέλα
  • Ξυλά Κατερίνα
  • Καλαντζής Παναγής
  • Παπαδάκη Μαρία
  • Συρίγος Άγγελος

09:30
10:00

Εισαγωγική ομιλία

Γιώργος Πρεβελάκης,
Ομότιμος Καθηγητής Γεωπολιτικής, Πανεπιστήμιο Panthéon-Sorbonne, πρώην Πρέσβυς, επιστημονικός συντονιστής του συνεδρίου

10:00
12:00

Πρώτη Συνεδρία: Το Συνέδριο του Βερολίνου, η Οθωμανική Διπλωματία και ο Αλέξανδρος Καραθεοδωρή

Πρόεδρος:
Δημήτρης Αβραμόπουλος, Βουλευτής, τ. Υπουργός και Επίτροπος

Συμμετέχουν:
Στέφανος Γερουλάνος, Καθηγητής Χειρουργικής Πανεπιστημίου Ζυρίχης, πρώην Καθηγητής Ιστορίας Ιατρικής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Πρόεδρος του Σωματείου «Κληρονομιά Οικογενείας Καραθεοδωρή»
Στράτος Δορδανάς, Αναπληρωτής Καθηγητής Ιστορίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο
Engin Soysal, Πρέσβυς επί τιμή

12:00
12:15

Διάλειμμα

12:15
13:15

Χαιρετισμοί επισήμων και διοργανωτών

09:00
09:15

Υποδοχή του ομιλητού και εισαγωγή:

Τάκης Πικραμμένος, πρώην Πρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας, πρώην Πρωθυπουργός

09:15
09:45

Key note speech:

Herman van Rompuy, Πρώην Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου

Ομιλία

Κεντρική Ομιλία
Herman Van Rompuy, Πρώην Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου

Είναι κλισέ το να λέμε ότι ζούμε σε μια εποχή αλλαγών, ακόμη και ανατροπών. Άλλωστε, τα διακυβεύματα είναι πολύ περισσότερο σημαντικά, τουλάχιστον για την ΕΕ. Είναι υπαρξιακά.

Θα σας μιλήσω για αυτές τις υπαρξιακές απειλές, την σημασία της ΕΕ, την ανεξαρτησία της Ένωσης και την δημοκρατία μας.

1. Ζούμε σε μια εποχή υπαρξιακών απειλών. Είναι όλα ή τίποτα, ζωή ή θάνατος- κυριολεκτικά και μεταφορικά.

Η κρίση του ευρώ αφορούσε την επιβίωση της ευρωζώνης και, κατά συνέπειαν, της ίδιας της Ένωσης. Άλλωστε, η Ένωση δεν θα επιβίωνε αν επιστρέφαμε στα εθνικά νομίσματα υπό χαοτικές συνθήκες. Από τα τέλη του 2012, το ευρώ είναι σταθερό και ισχυρό νόμισμα, ίσως υπερβολικά ισχυρό, αναμφίβολα σε σύγκριση με το δολάριο, η αξία του οποίου έχει μειωθεί κατά 10% τους τελευταίους δώδεκα μήνες. Η τρέχουσα σταθερότητα του ευρώ δεν σημαίνει ότι δεν μπορούν να προκύψουν προβλήματα στο μέλλον. Σε κάθε περίπτωση, το ευρώ είναι ελκυστικό για τους επενδυτές και για τις χώρες της ΕΕ εκτός ευρωζώνης. Άλλωστε, η Βουλγαρία εντάχθηκε στην ομάδα πριν από λίγους μήνες. Είμαστε τώρα 21 χώρες, από 12 στην αρχή.

Η προσφυγική κρίση, κατά την οποία 1,5 εκατομμύριο άνθρωποι από την Μέση Ανατολή έφτασαν σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες μέσα σε λίγες εβδομάδες το 2015, θα είχε δημιουργήσει μια αφόρητη κατάσταση, κοινωνικά και πολιτικά, αν αυτή η ροή δεν είχε ανασταλεί με την συμφωνία μεταξύ ΕΕ και Τουρκίας. Άλλωστε, η αρχική γενναιοδωρία των συμπολιτών μας μετατράπηκε σύντομα σε φόβο, όταν πολλοί συνειδητοποίησαν ότι εκατομμύρια άλλοι πρόσφυγες μπορεί να βρίσκονταν καθ'οδόν. Ο λαϊκισμός και ο εξτρεμισμός θα είχαν εξαρθεί σε απίστευτο βαθμό χωρίς αυτή την συμφωνία. Το Brexit είναι εν μέρει μια αντίδραση φόβου, η οποία πυροδοτήθηκε από την εισροή προσφύγων στην ήπειρο. Πολλοί Βρετανοί πίστευαν ότι κινδύνευαν να βιώσουν το πρόβλημα.

Το ίδιο το Brexit, ωστόσο, έχει γίνει ένα υπαρξιακό ζήτημα περισσότερο για τον βρετανικό λαό παρά για την ΕΕ-27.

Ο πόλεμος στην Ουκρανία είναι, επίσης, υπαρξιακός για την Ένωση. Η Ρωσία αρχικά σκόπευε να φέρει ολόκληρη την Ουκρανία υπό ρωσικό έλεγχο. Μετά από λίγες μόνον εβδομάδες, αναγκάστηκε να υποχωρήσει προς τον Ντονμπάς. Ουσιαστικά, δεν έχει σημειώσει καμία πρόοδο εδώ και τέσσερα χρόνια, παρά τις ίσως περισσότερες από ένα εκατομμύριο ρωσικές στρατιωτικές απώλειες. Η ΕΕ είναι ο κύριος υποστηρικτής της Ουκρανίας. Υπάρχει ελπίδα ότι η Ουκρανία θα γίνει κράτος μέλος της Ένωσης το συντομότερο δυνατόν- ειδικά καθώς διαπιστώνουμε ότι ο ουκρανικός στρατός είναι ισχυρός και σημαντικός για την ασφάλειά μας. Η προσάρτηση της Ουκρανίας θα είχε ωθήσει την ρωσική αλαζονεία στα άκρα και θα είχε ανοίξει τον δρόμο για μια παρόμοια εισβολή, κυρίως στα τρία κράτη της Βαλτικής. Ακόμη και τώρα, ο κίνδυνος αυτός δεν έχει αποτραπεί. Μια τέτοια εξέλιξη θα υποχρέωνε την Ένωση, βάσει του άρθρου 42(7) της Συνθήκης ΕΕ, να δείξει αλληλεγγύη στα δικά της κράτη μέλη. Δεν αναφέρομαι, προς το παρόν, στο άρθρο 5 της Συνθήκης του ΝΑΤΟ. Σε κάθε περίπτωση, οι σχέσεις με το ισχύον ρωσικό καθεστώς δεν θα εξομαλυνθούν ποτέ ξανά.

Τον προσεχή χρόνο, η Ένωση θα απελευθερωθεί οριστικά από τις εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου και φυσικού αερίου, ακόμη και αν αυτό συνεπάγεται οικονομικό κόστος. Η εποχή της εξάρτησης δεν θα επιστρέψει.

Θα πρέπει να αναλάβουμε πολύ μεγαλύτερη ευθύνη για την ασφάλειά μας. Γι' αυτό τα κράτη μέλη θα έχουν την επιλογή να διαθέσουν ένα επιπλέον 1,5% του ΑΕΠ τους στην άμυνα, χωρίς να υποστούν αυτομάτως κυρώσεις από την Επιτροπή. Εάν οι αμυντικές δαπάνες αυξηθούν από 2% σε 3,5% του ΑΕΠ, η αύξηση αυτή θα αντιπροσωπεύει επιπλέον 250 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως, ανεβάζοντας το σύνολο στα 630 δισεκατομμύρια ευρώ. Επιπλέον, η Επιτροπή προτείνει να διατεθούν 150 δισεκατομμύρια ευρώ σε δάνεια με χαμηλό επιτόκιο για κοινές αγορές όπλων. Το πρόγραμμα έχει μια ονομασία ασυνήθιστη για την ΕΕ, «ReArm Europe». Αδιανόητο πριν από λίγα χρόνια! Οι ρωσικές στρατιωτικές δαπάνες σήμερα ανέρχονται σε 250 δισεκατομμύρια ευρώ- ένα πραγματικό βάρος για μια οικονομία, το ΑΕΠ της οποίας δεν είναι μεγαλύτερο από των χωρών της Μπενελούξ (30 εκατομμύρια κάτοικοι).

Ωστόσο, η ποσότητα δεν πρέπει να υπερισχύει στην ποιότητα. Πάνω απ' όλα, πρέπει να δαπανούμε πολύ περισσότερο συλλογικά και όχι με κατακατακερματισμένο τρόπο, όπως πράττουμε σήμερα. Οι απώλειες στην αποτελεσματικότητα υπερβαίνουν το 20%. Πρέπει, επίσης, να επενδύσουμε όπου υπάρχουν κενά στις στρατιωτικές μας δυνατότητες. Πρέπει να εξετάσουμε προσεκτικά πού επενδύουμε, λαμβάνοντας υπόψη τον σύγχρονο πόλεμο, όπως διεξάγεται τώρα στην Ουκρανία. Στην Ουκρανία, τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) έχουν επιτρέψει στην χώρα εδώ και τέσσερα χρόνια να αντισταθεί στην Ρωσία- τον πολύ μεγαλύτερο γείτονά της με πολύ μεγαλύτερη συμβατική στρατιωτική ισχύ. Για τις υπερδυνάμεις του κόσμου, η εισβολή σε μια μικρή χώρα έχει καταστεί περισσότερο επικίνδυνη από ποτέ.

Ο στόχος είναι η οικοδόμηση ενός ευρωπαϊκού πυλώνα του ΝΑΤΟ. Ό,τι και να συμβεί στο ΝΑΤΟ, μια τέτοια δυνατότητα θα μας επιτρέψει να δρούμε με μεγαλύτερη ανεξαρτησία.

Ο σημαντικότερος λόγος για τον οποίο η αίτηση για ένταξη της Ουκρανίας πρέπει να αντιμετωπιστεί σοβαρά και επειγόντως δεν είναι μόνον ότι η Ουκρανία είναι θύμα επιθετικότητας, αλλά ότι έχει εξελιχθεί σε μια ισχυρή ευρωπαϊκή δύναμη. Αναμφιβόλως, ο πόλεμος της προκάλεσε τεράστια δεινά. Αλλά την έχει επίσης μεταμορφώσει και έχει ενισχύσει τα επιχειρήματά της για την υποψηφιότητά της για ένταξη στην ΕΕ. Η Ουκρανία είναι πλέον μια σημαντική στρατιωτική δύναμη με μια σημαντική αμυντική βιομηχανία. Τους χρειαζόμαστε και εμείς, όσο μας χρειάζονται και αυτοί.

Η οικονομική πρόκληση την οποία αντιμετωπίζουμε για να παραμείνουμε ανταγωνιστικοί σε παραδοσιακούς τομείς και σε νέες τεχνολογίες έχει επίσης ζωτική σημασία για την Ένωση. Πρώτον και κυρίως, για να διατηρήσουμε την ευημερία μας και το κράτος προνοίας. Δεύτερον, για να αποφύγουμε την αυξημένη οικονομική και, κατά συνέπειαν, πολιτική εξάρτηση από την Κίνα και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Το ενεργειακό μας κόστος για το φυσικό αέριο είναι τέσσερις φορές υψηλότερο από όσο στις Ηνωμένες Πολιτείες· για την ηλεκτρική ενέργεια είναι διπλάσιο. Από τις μεγάλες ψηφιακές εταιρείες στον κόσμο, μόνον μία είναι ευρωπαϊκή. Για αρκετά χρόνια, η προβολή της οικονομικής ανάπτυξης στις Ηνωμένες Πολιτείες ήταν περισσότερο από ένα τοις εκατό υψηλότερη ετησίως από της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι κεφαλαιακές επενδύσεις στον τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης αντιπροσωπεύουν από μόνες τους σχεδόν το ήμισυ της οικονομικής ανάπτυξης των ΗΠΑ το 2025 και, πολύ πιθανόν, το 2026. Ο τομέας της Τεχνητής Νοημοσύνης αντιπροσωπεύει μόνον το 5% του ΑΕΠ. Αυτό σίγουρα αποκαλύπτει ένα χάσμα εντός της αμερικανικής οικονομίας. Το άλλο μέρος της οικονομίας τους πρέπει να τελεί υπό καθεστώς προστασίας, με τελωνειακούς δασμούς- τους υψηλότερους από την εποχή της Μεγάλης Ύφεσης. Από την άλλη πλευρά, είναι απολύτως φυσικό οι αναδυόμενες οικονομίες να αναπτύσσονται ταχύτερα από τις ώριμες οικονομίες, όπως είναι η ΕΕ και οι ΗΠΑ.

Η οικονομία των ΗΠΑ έχει ένα άλλο πλεονέκτημα. Δεν χρειάζεται να ανησυχεί τόσο πολύ για τα ελλείμματα του προϋπολογισμού και το δημόσιο χρέος, χάρη στην θέση του δολαρίου ως αποθεματικού νομίσματος. Έτσι, το έλλειμμα στις ΗΠΑ ανέρχεται στο 7,5% του ΑΕΠ, σε σύγκριση με το 3% στην Ευρωζώνη. Φανταστείτε να μπορούσαμε να δαπανούμε 3,5% περισσότερο· ένα μεγάλο μέρος των προβλημάτων μας θα επιλυόταν!

Ξεπεράσαμε την «Ευρωσκλήρυνση» της δεκαετίας του 1970, δημιουργώντας την ενιαία αγορά την οποία οραματίστηκε ο Ζακ Ντελόρ. Για πολλά χρόνια μετά, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ αυξανόταν με τον ίδιο ρυθμό και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού. Μια παρόμοια απάντηση χρειάζεται σήμερα. Το σχέδιο Ντράγκι (Σεπτέμβριος 2024) είναι σαφές: «περισσότερη Ευρώπη», γεφυρώνοντας το χάσμα καινοτομίας, μειώνοντας την εξάρτηση από τους άλλους, ενοποιώντας τις κεφαλαιαγορές, αυξάνοντας το μέγεθος των εταιρειών, μειώνοντας το κόστος ενεργείας, επεκτείνοντας σημαντικά την δική μας ενιαία αγορά, μειώνοντας δραστικά τα κανονιστικά βάρη- και ούτω καθεξής. Φυσικά, απαιτούνται επίσης ισχυρές εθνικές πολιτικές. Σίγουρα απαιτούνται στην Γερμανία, η οικονομία της οποίας είναι στάσιμη εδώ και μερικά χρόνια. Εξίσου ισχυρές ευρωπαϊκές πολιτικές είναι απαραίτητες. Οι πρόσφατες αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου πρέπει να εφαρμοστούν. Γνωρίζουμε τι πρέπει να πράξουμε. Απλώς πρέπει να το πράξουμε.

Δεν έχω καν αναφέρει την μεγαλύτερη υπαρξιακή απειλή από όλες: την κλιματική αλλαγή. Παρεμπιπτόντως, στην ήπειρό μας οι θερμοκρασίες αυξάνονται περισσότερο από αλλού στον κόσμο. Έχουμε ήδη σημειώσει κάποιες επιτυχίες. Για παράδειγμα, οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου έχουν μειωθεί περισσότερο από το ένα τρίτο από το 1990, ενώ το ΑΕΠ έχει διπλασιαστεί. Πρόκειται για μια μοναδική αποσύνδεση. Οι ανανεώσιμες πηγές ενεργείας αντιπροσωπεύουν πλέον το ήμισυ της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και, με την πυρηνική ενέργεια, έως και 70%. Πρέπει να προχωρήσουμε περισσότερο. Η τρέχουσα ενεργειακή κρίση καταδεικνύει σαφώς την βαθειά σύνδεση της ασφάλειας με την ευρωπαϊκή αυτονομία, την ανταγωνιστικότητα και το κλίμα. Ο Αμερικανός πρόεδρος εξαρτάται από το πετρέλαιο και το χρήμα. Μέσω του πολέμου τον οποίο διεξάγει κατά του Ιράν, έχει ακουσίως δείξει την σημασία της απανθρακοποίησης. Ας ελπίσουμε ότι αυτό θα περιορίσει τον αυξανόμενο σκεπτικισμό για το κλίμα εντός της ΕΕ.

Εν ολίγοις, οι απειλές είναι υπαρξιακές. Τα προβλήματα προέρχονται γενικά από έξω, αλλά πρέπει επίσης να υπερασπιστούμε τις αξίες και την ταυτότητά μας εσωτερικά. Ωστόσο, ένα σημαντικό επίτευγμα είναι ότι, μετά το Brexit, κανείς δεν θέλει άλλη «έξοδο». Πολλοί υποστηρικτές του Brexit μετανοιώνουν τώρα για την ίδια τους την απόφαση. Παρεμπιπτόντως, η Ευρωζώνη καθιστά την αποχώρηση από την νομισματική ένωση ζήτημα ζωής ή θανάτου για την οικονομία μιας χώρας. Μη αναστρέψιμα μέτρα έχουν ληφθεί τις τελευταίες δεκαετίες υπέρ της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Οι λαϊκιστές το γνωρίζουν αυτό. Μπορούν, ωστόσο, να περιπλέξουν την πορεία προς «περισσότερη Ευρώπη». Ωστόσο, αυτή η αυξημένη ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, η συνεργασία και η ανεξαρτησία είναι ζωτικής σημασίας. Άλλωστε, το να σταματήσει κανείς σημαίνει οπισθοδρόμηση. Μια υπαρξιακή απειλή πλήττει, επίσης, την ίδια την καρδιά της ευρωπαϊκής ταυτότητας: την δημοκρατία.

Η πορεία την οποία επέλεξε η ΕΕ πρέπει, πάνω απ'όλα, να είναι δημοκρατική. Γι' αυτό είναι απαραίτητο να σωθούν, να διατηρηθούν και να ενισχυθούν οι εθνικές δημοκρατίες. Οι Ούγγροι έχουν αποδείξει ότι η παλίρροια μπορεί να αντιστραφεί. Πρέπει να προωθήσουμε μια παιδεία διαλόγου ενάντια στην συνήθεια της προσβολής, η οποία επικρατεί σε πολλές πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης. Η μετριοπάθεια είναι το αντίθετο του εξτρεμισμού. Η δημοκρατία αφορά τον διάλογο, την συζήτηση. Σε διεθνές επίπεδο, επίσης, η διπλωματία είναι το κατάλληλο μέσον· όχι η βία και οι επιθετικοί πόλεμοι. Τι έχουν επιτύχει οι πόλεμοι των τελευταίων δεκαετιών; Ποιο πρόβλημα έχουν λύσει; Δεν ήταν καν αποτελεσματικοί! Ο διάλογος και η διπλωματία είναι εκφράσεις ανθρωπιάς. Επιτρέψτε μου να σας δώσω ένα παράδειγμα. Το 2015, τα πέντε μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, μαζί με την Γερμανία και την ΕΕ, κατέληξαν σε συμφωνία με το Ιράν για την χρήση της πυρηνικής ενεργείας. Αυτήν την συμφωνία ανέστειλε ο Τραμπ λίγο μετά την ανάληψη των καθηκόντων του το 2016. Διεξάγει έναν θανατηφόρο πόλεμο, με στόχο να διαπραγματευτεί τελικά μια πυρηνική συμφωνία η οποία, πιθανότατα, θα είναι λιγότερο ευνοϊκή από την συμφωνία του 2015. Η διπλωματία και οι κυρώσεις έχουν λειτουργήσει περισσότερο αποδοτικά, χωρίς κανένα ανθρώπινο κόστος.

2. Οι πολίτες μερικές φορές αντιλαμβάνονται την σημασία της Ένωσης πιο καθαρά από τους ηγέτες. Η εμπιστοσύνη στην ΕΕ βρίσκεται αυτή τη στιγμή στο υψηλότερο επίπεδό της εδώ και 20 χρόνια. Μεταξύ των νέων, αυτή η εμπιστοσύνη φτάνει το 60%. Για το ευρώ φτάνει το 80%. Πολλοί συνειδητοποιούν ότι μια χώρα δεν μπορεί πλέον να αντιμετωπίσει μόνη της τις μεγάλες προκλήσεις της εποχής μας. Είναι τόσο απλό και απολύτως ορθό. Οι ηγέτες είναι περισσότερο απρόθυμοι να δεσμευτούν σε μια αμυντική ένωση από ό,τι οι πολίτες. Σύμφωνα με το τελευταίο Ευρωβαρόμετρο, το 73% των Ευρωπαίων, μια αύξηση του ποσοστού τους κατά 6%, θεωρούν πλέον την Ένωση μια σταθεροποιητική δύναμη στον κόσμο. Το 81% υποστηρίζει μια κοινή πολιτική άμυνας και ασφάλειας- ένα ρεκόρ υψηλού επιπέδου. Σε αντίθεση με τις προσδοκίες, υπάρχει ένα χάσμα μεταξύ των πολιτών και των ηγετών στο ζήτημα της Ευρώπης. Πολλοί από όσους ψηφίζουν λαϊκιστικά κόμματα δεν είναι και κατά της Ευρώπης. Η ψήφος σε εκλογές δεν σημαίνει ότι κάποιος συμφωνεί με ολόκληρη την πλατφόρμα ενός κόμματος. Ακόμα και οι πολιτικοί ηγέτες των εξτρεμιστικών κομμάτων δεν ακούν πάντα τους ψηφοφόρους τους. Επαναλαμβάνω: ακόμη και αν δεν υπήρχαν άλλες «έξοδοι», η διατήρηση του ακινησίας του status quo στην πορεία προς μια «ολοένα και περισσότερο στενή ένωση» θα ήταν καταστροφή.

Οι Ευρωπαίοι δεν θέλουν να επαναφέρουν "το μεγαλείο της Ευρώπης". Οι πολίτες απαιτούν να υπερασπίζονται οι αξίες και τα συμφέροντά μας στην παγκόσμια σκηνή και, συγκεκριμένα, να ληφθούν πληρέστερα υπόψη τα συμφέροντά μας στον υπερανταγωνιστικό και επικίνδυνο κόσμο στον οποίο ζούμε.

Αλλά κανείς δεν θέλει να επιστρέψει σε μια εποχή όπου οι μεγάλες ευρωπαϊκές αποικιακές δυνάμεις κυβερνούσαν τον κόσμο, όπως συνέβη στη Διάσκεψη του Βερολίνου του 1885, όταν η Αφρική μοιράστηκε μεταξύ τους. Οι ευρωπαϊκοί πόλεμοι του 20ού αιώνα ήταν παγκόσμιοι πόλεμοι. Δεν μιλώ καν για το τι συνέβη το 1494. Ο κόσμος μοιράστηκε τότε μεταξύ Ισπανίας και Πορτογαλίας με την Συνθήκη της Τορδεσίγιας. Αυτή η συνθήκη χάραξε μια γραμμή στον Ατλαντικό Ωκεανό: ό,τι βρισκόταν στα δυτικά αυτής της γραμμής παραχωρήθηκε στην Ισπανία (κυρίως η Αμερική) και ό,τι βρισκόταν στα ανατολικά στην Πορτογαλία (Αφρική, Ασία και αργότερα Βραζιλία)! Η Ευρώπη έπαιξε έναν εξαιρετικά σημαντικό ρόλο εκείνη την εποχή, αλλά κατέληξε σε τραγωδία! Και σήμερα οι Ηνωμένες Πολιτείες παίζουν ηγετικό ρόλο, αλλά δεν συμβάλλουν στην ειρήνη και την ευημερία. Ακριβώς το αντίθετο.

Αυτός ο διαφορετικός ρόλος για την ΕΕ δεν αφορά τόσο την αναγνώριση των ορίων μας. Αφορά τον καθορισμό του θετικού ρόλου τον οποίο θέλουμε να διαδραματίσουμε, ώστε τα συμφέροντά μας να συμπίπτουν όσο το δυνατόν περισσότερο με το παγκόσμιο συμφέρον. Δεν κλεινόμαστε στον εαυτό μας. Ακριβώς όπως τα κράτη μέλη της ΕΕ προσπαθούν συνεχώς να ευθυγραμμίσουν τα δικά τους εθνικά συμφέροντα με το γενικό ευρωπαϊκό συμφέρον, δεν εγκαταλείπουμε την πολυμέρεια. Είναι αλήθεια, ωστόσο, ότι τώρα αποδεχόμαστε αυτόν τον ρόλο με λιγότερη αφέλεια και λιγότερες αυταπάτες από ό,τι πριν από λίγα χρόνια. Ως ανοιχτή οικονομία, έχουμε κάθε συμφέρον να διασφαλίσουμε ότι το διεθνές εμπόριο λειτουργεί σωστά.

Θέλουμε να προστατευτούμε από τον αθέμιτο ανταγωνισμό, αλλά χωρίς να καταφύγουμε σε εκτεταμένο προστατευτισμό. Θέλουμε να προστατευτούμε, χωρίς να πέσουμε σε προστατευτισμό. Ο διεθνισμός, το αντίθετο του εθνικισμού, μπορεί να φαίνεται ιδεαλιστικός σε ορισμένους, αλλά είναι επίσης προς το συμφέρον μας, όπως μόλις ανέφερα. Και εδώ, πρέπει να βρούμε μια ισορροπία μεταξύ ηθικού ιδεαλισμού και πολιτικού ρεαλισμού. Ο πολιτικός ρεαλισμός διαφέρει από την Ρεαλπολιτίκ η οποία στερείται από οποιασδήποτε ηθική βάση. Στην πραγματικότητα είναι κυνισμός. Οι πόλεμοι των τελευταίων εβδομάδων και ετών μας έχουν διδάξει ακόμη πιο καθαρά τι σημαίνει αυτό. Είναι η επιστροφή της τραγωδίας στην ιστορία. Η σημερινή απρόβλεπτη κατάσταση και η έλλειψη ηθικής και πολιτικής κατεύθυνσης απεικονίζουν το γαλλικό απόφθεγμα : «Δεν ξέρουμε πού πάμε, αλλά πάμε κατευθείαν εκεί»! Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι μια υπερδύναμη όπως η Κίνα ή οι Ηνωμένες Πολιτείες, επειδή η στρατιωτική διάσταση απουσιάζει στην περίπτωσή μας σήμερα- αν και η σημασία της στρατιωτικής διάστασης συχνά υπερτιμάται. Σκέφτομαι τους πολέμους που χάθηκαν στο Βιετνάμ, το Αφγανιστάν και το Ιράκ, ή τις πύρρειες νίκες και τις διπλωματικές ήττες που ακολούθησαν την στρατιωτική υπεροχή. Σε κάθε περίπτωση, όμως, η Ένωση είναι γεωπολιτικά σημαντική σε πολλούς άλλους τομείς. Ωστόσο, πρέπει να ξαναμάθουμε να σκεπτόμαστε με γεωπολιτικούς όρους. Αυτό το κάνουμε πολύ λίγο εντός της Ένωσης σήμερα, ακόμη και μεταξύ των λεγομένων μεγαλυτέρων χωρών. Είμαστε πολύ απασχολημένοι με το τι συμβαίνει εντός των εθνικών μας συνόρων ή στην εκλογική μας περιφέρεια!

Η σημασία της Ένωσης είναι επίσης εμφανής στην μακρά λίστα των υποψηφίων χωρών. Το πρόβλημα είναι ότι η ΕΕ-27 είναι υπέρ το δέον επιφυλακτική. Αυτές οι επιφυλάξεις οφείλονται κυρίως σε τομεακά ζητήματα εντός των κρατών μελών. Κατά συνέπειαν, το γενικό ευρωπαϊκό συμφέρον παραμελείται. Ωστόσο, ορισμένες πιθανές εντάξεις, όπως φυσικά της Ουκρανίας, έχουν ακόμη και γεωπολιτική σημασία. Οι αποχωρήσεις αποτελούν παρελθόν, ειδικά μετά την αποτυχία του Brexit. Η ευρωζώνη συνεχίζει να επεκτείνεται. Μετά την ρωσική εισβολή, το ΝΑΤΟ υποδέχθηκε δύο σκανδιναβικά μέλη. Καθώς το ΝΑΤΟ καθίσταται λιγότερο αξιόπιστο, η Ευρωπαϊκή Ένωση γίνεται ακόμη πιο σημαντική. Τα νέα μέλη του ΝΑΤΟ θα είναι πιο πρόθυμα να συνεργαστούν σε αυτό το θέμα.

Η ΕΕ είναι επίσης σημαντική λόγω των εμπορικών συμφωνιών της. Τα τελευταία χρόνια, έχουμε συνάψει συμφωνίες με το Βιετνάμ, την Ιαπωνία, την Κορέα, την Σιγκαπούρη, το Μεξικό, την Mercosur, τον Καναδά, την Ινδία, την Νότια Αφρική, την Αυστραλία και πολλές άλλες. Εξακολουθούμε να διαπραγματευόμαστε με την Ινδονησία. Στην Αφρική, έχουμε εμπορικές συμφωνίες με σχεδόν κάθε χώρα (η Ευρωπαϊκή Συμφωνία Εταιρικής Σχέσης ή «Όλα Εκτός από Όπλα») και 14 χώρες είναι, μάλιστα, de facto μέλη της Ευρωζώνης.

Καμία ευρωπαϊκή χώρα δεν είναι ικανή να τα επιτύχει όλα αυτά μόνη της. Αλλά και εδώ, υπάρχει δισταγμός να συναφθούν νέες συμφωνίες ελευθέρων συναλλαγών, επειδή τα εθνικά τομεακά συμφέροντα μερικές φορές υπερισχύουν. Η συμφωνία με τη Mercosur έχει γεωπολιτική σημασία.

Η ευρωπαϊκή θέση απέναντι στην Μέση Ανατολή αναφέρεται μερικές φορές ως παράδειγμα για έλλειψη γεωπολιτικής παρουσίας. Ειρωνικά θα έλεγα ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι πράγματι παρούσες, αλλά αρνητικά: αρχικά με τον δεύτερο πόλεμο στο Ιράκ, ο οποίος αποσταθεροποίησε ολόκληρη την περιοχή και, εμμέσως, παρέσχε νέο πρόσφορο έδαφος για την τρομοκρατία. Τώρα διεξάγουν πόλεμο κατά του Ιράν. Θα προσέθετα ότι η Κίνα και η Ρωσία δεν παίζουν σημαντικό ρόλο σε αυτή την τελευταία σύγκρουση, αν και η Κίνα εμμέσως σίγουρα υφίσταται τις οικονομικές συνέπειες.

Η Ρωσία υποστήριξε το βάρβαρο καθεστώς του Άσαντ για δέκα χρόνια, ώσπου ο Άσαντ αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την χώρα και να γίνει πολιτικός πρόσφυγας στη Μόσχα! Ωστόσο, κανείς δεν επικρίνει αυτές τις δύο χώρες για την έλλειψη παρουσίας ως προς την Μέση Ανατολή!

Η Ευρώπη ήταν παρούσα στη Μέση Ανατολή κατά την αποικιακή εποχή, ώς το ταπεινωτικό φιάσκο της επιχείρησης του Σουέζ το 1956 από τη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Ευτυχώς, αυτές οι μέρες έχουν τελειώσει.

Ο διχασμός, όσον αφορά ο,τιδήποτε σχετίζεται με το Ισραήλ, πηγάζει φυσικά από το Ολοκαύτωμα και τον ηθικό και πολιτικό αντίκτυπό του στη Γερμανία και σε άλλες χώρες. Αυτός ο διχασμός υπάρχει εδώ και δεκαετίες.

3. Όσο εμείς, ως ΕΕ, είμαστε εξαρτημένοι από άλλους «παρόντες» παράγοντες, τόσο περισσότερο πρέπει να επιδιώκουμε να ανεξαρτητοποιηθούμε. Τα τελευταία χρόνια συνειδητοποιήσαμε περισσότερο την ανάγκη αυτή.

Όταν η Γαλλία ξεκίνησε την «στρατηγική αυτονομία» πριν από δέκα χρόνια, αντιμετωπίστηκε με πολλή δυσπιστία, ιδιαίτερα από τις βόρειες χώρες. Φοβούνταν ότι η κίνηση αυτή συνεπαγόταν σημαντικό οικονομικό κόστος, ειδικά σε σχέση με την Κίνα, μια σημαντική αγορά εξαγωγών για τη Γερμανία. Η επικρατούσα νοοτροπία σε αυτές τις χώρες ήταν κυρίως η επικέντρωση στην οικονομία και η αποφυγή της πολιτικής. Η στρατηγική ανεξαρτησία είναι μια πολιτική έννοια. Εντούτοις, σταδιακά, ακόμη και ο όρος «στρατηγική αυτονομία» έχει αντικατασταθεί εντός της ΕΕ ως «στρατηγική ανεξαρτησία»· σήμερα, η λέξη «στρατηγική» έχει, επίσης, συχνά εξαφανιστεί. Το κυρίαρχο συναίσθημα σήμερα είναι ότι πρέπει να πάρουμε το πεπρωμένο μας στα χέρια μας. Ήδη από το 1951, η πρώτη συνθήκη ΕΚΑΧ μιλούσε για ένα «κοινό πεπρωμένο». Αυτό ισχύει περισσότερο από ποτέ.

Ο κόσμος βιώνει ψηφιακές και τεχνολογικές επαναστάσεις, αλλά οι πολιτικές αποφάσεις, όπως οι δασμολογικοί πόλεμοι, το Brexit και οι στρατιωτικές συγκρούσεις, κυριαρχούν. Η πολιτική ανακτά το πάνω χέρι, αν και αρνητικά.

Θα προσέθετα ότι, ταυτοχρόνως, αντιλαμβανόμαστε μια άνευ προηγουμένου συγκέντρωση οικονομικής δύναμης στα χέρια λίγων ατόμων ή/και ιδιωτικών εταιρειών, ιδίως στους τομείς της ψηφιακής τεχνολογίας και της τεχνητής νοημοσύνης. Αυτή η δύναμη επεκτείνεται στον πολιτιστικό τομέα (σε σχέση με το τι σκέπτονται και αισθάνονται οι άνθρωποι), αλλά και στον στρατιωτικό τομέα (Starlink του Musk) και σε τομείς όπως η εξερεύνηση του διαστήματος όπου, έως πρόσφατα, μόνον οι κυβερνήσεις ήταν ενεργές. Γενικά, βλέπουμε μια τεράστια συγκέντρωση πολιτικής και οικονομικής δύναμης παγκοσμίως, εκτός από την ΕΕ! Ποτέ πριν η ελίτ δεν ήταν τόσο μικρή και τόσο ισχυρή! Πρόκειται για ένα πραγματικό παράδοξο στην πάλη μεταξύ των λαϊκιστών του Τραμπ και των ελίτ. Αυτή η συγκέντρωση ανοίγει την πόρτα στην αυθαιρεσία, την αστάθεια και την διαφθορά- και είναι απλώς επικίνδυνη.

Η ΕΕ επικρίνεται για την υπερβολικά ρυθμιστική της φύση, αλλά ακριβώς γι'αυτό λειτουργεί ως αντίβαρο στους ολιγάρχες της τεχνολογίας, για παράδειγμα μέσω του DSA, του DMA ή του AI Act. Η ΕΕ απλώς δεν αφήνει αυτούς τους ανθρώπους να κάνουν ό,τι θέλουν. Δεν είναι τυχαίο ότι αυτοί μισούν την ΕΕ υποστηριζόμενοι από χειραγωγούμενους πολιτικούς, εντός της κυβέρνησης των ΗΠΑ.

Αρκετοί παράγοντες έχουν συμβάλει σε αυτή την νέα επίγνωση ως προς την αναπόφευκτη μεγαλύτερη ευρωπαϊκή ανεξαρτησία:
- Η ιστορία με τις μάσκες τις οποίες αναγκαστήκαμε να αγοράσουμε από την Κίνα, από όπου ξεκίνησε στην πραγματικότητα η πανδημία·
- Η ρωσική εισβολή τον Φεβρουάριο του 2022·
- Ο εκβιασμός της Ρωσίας με το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο και η άμεση αντίδραση της ΕΕ να τερματίσει τις εισαγωγές φθηνής ρωσικής ενέργειας το συντομότερο δυνατόν- ακόμη και εις βάρος της ανταγωνιστικής μας θέσης·
- Η μονομερής επιβολή δασμών από τον Τραμπ και η απειλή προσάρτησης της Γροιλανδίας, η οποία προκάλεσε σοκ στην ΕΕ και σηματοδότησε ένα σημείο καμπής στις διατλαντικές σχέσεις·
- Αμφιβολίες για την αμερικανική αλληλεγγύη βάσει του Άρθρου 5 της Συνθήκης του ΝΑΤΟ·
- Η de facto φιλορωσική πολιτική του Τραμπ απέναντι στην Ουκρανία, παρ'όλο που αυτός ο πόλεμος έχει υπαρξιακή σημασία για την ΕΕ·
- ο πολύ συχνός αθέμιτος ανταγωνισμός από την Κίνα, ο οποίος έχει τριπλασιάσει το εμπορικό έλλειμμα σε δέκα χρόνια, ανάγοντάς το σε ένα μη βιώσιμο επίπεδο άνω των 300 δισεκατομμυρίων ευρώ·

Στον σημερινό κόσμο, είμαστε περισσότερο αφημένοι στην τύχη μας, αλλά αυτό ισχύει και για τις Ηνωμένες Πολιτείες και για την Κίνα, ακόμη και αν, στην περίπτωσή τους, πρόκειται για μια σκόπιμη πράξη. Με την Αμερική του Τραμπ, τίθεται το ερώτημα: μοιραζόμαστε ακόμη κοινές αξίες ή συμφέροντα; Για περισσότερο από το ένα τρίτο των Ευρωπαίων, οι Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούν απειλή, ακόμη μεγαλύτερη από την Κίνα. Όλα αυτά θα μπορούσαν να αλλάξουν με μια νέα κυβέρνηση στις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά η επιστροφή στην παλαιά “κοινότητα απόψεων” δεν είναι βέβαιη. Το σύνθημα «Πρώτα η Αμερική» θα συνεχίσει να υφίσταται με την μία ή την άλλη μορφή. Ο κόσμος του χθες δεν θα επιστρέψει, παρόλο που αναμένω με ανυπομονησία μια νίκη των Δημοκρατικών τον Νοέμβριο.

Όμως, η ρήξη με το σημερινό καθεστώς σήμερα είναι, όπως αναφέρθηκε, και ιδεολογική: ο πολιτισμικός πόλεμος κατά της ισότητας, της ελευθερίας και της δημοκρατίας είναι η αντίθεση του κυρίαρχου ρεύματος στην Ευρώπη.

Η ΕΕ δεν κινδυνεύει, αλλά η Δύση κινδυνεύει, αν αυτό συνεχιστεί.

Η ΕΕ μπορεί να υπερασπιστεί αξίες που θα μπορούσαν να οριστούν ως "δυτικές", αλλά είναι καθολικές. Τοποθετούνται στο πλαίσιο νέων, ευρυτέρων παγκοσμίων συγκλίσεων οι οποίες προσεγγίζουν μεταξύ τους χώρες με τις ίδιες ιδέες και, κατά μία έννοια, κοινά συμφέροντα. Μπορεί ακόμη και να είναι η κινητήρια δύναμη πίσω από αυτές. Η G7 ήταν μια τέτοια ομάδα, με συμμετέχουσες τις ευρωπαϊκές χώρες, την ίδια την ΕΕ, την Ιαπωνία και τον Καναδά. Αυτή η ομάδα μπορεί να επεκταθεί. Επιστρέφω στο ζήτημα της οικονομικής ανεξαρτησίας και της οικονομικής μονομέρειας. Πρέπει να σχετικοποιήσουμε τον αντίκτυπο των πρόσφατων αναταραχών. Άλλωστε, το παγκόσμιο εμπόριο συνεχίζει να αυξάνεται και θα ξεπεράσει ακόμη και τα επίπεδα του προηγουμένου έτους το 2025, παρά την απότομη αύξηση των εισαγωγικών δασμών των ΗΠΑ, παρά το ότι αυτή η αύξηση είναι πιο έντονη στις υπηρεσίες (ιδίως στην Τεχνητή Νοημοσύνη) παρά στα αγαθά, πιο κατακερματισμένη και λιγότερο εμφανής μεταξύ χωρών με πολιτικές διαφορές (λάβετε υπόψη την μείωση του εμπορίου μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας, ακόμη και υπό τον Μπάιντεν), με πιο εύθραυστες αλυσίδες εφοδιασμού. Δεν βρισκόμαστε σε μια περίοδο οικονομικής αποπαγκοσμιοποίησης· αλλά η χρυσή εποχή της παγκοσμιοποίησης έχει τελειώσει. Τα αίτια είναι πολιτικά. Ζούμε λιγότερο υπό κανονική οικονομική πολιτική και περισσότερο υπό το καθεστώς της πολιτικής οικονομίας.

Τίποτα από αυτά δεν εμποδίζει να συνεχίζεται η παγκόσμια διασύνδεση σε άλλους τομείς, όπως ο τουρισμός, ο αθλητισμός, η μουσική, οι τέχνες γενικά, ο κινηματογράφος, η αναψυχή, τα βιντεοπαιχνίδια και ούτω καθεξής. Η οικονομική παγκοσμιοποίηση είναι μόνον ένα μέρος της ιστορίας. Η ΕΕ, σε κάθε περίπτωση, θα πρέπει να χαράξει την δική της πορεία. Απαιτείται μεγαλύτερη συναίνεση. Η προοπτική λαϊκιστικών κυβερνήσεων στη Γαλλία και την Πολωνία δεν βοηθάει. Ο χρόνος θα δείξει. Ευτυχώς, άλλαξε το καθεστώς στην Ουγγαρία. Η αλλαγή έδειξε πώς το καθεστώς κατέρρευσε λόγω της διαφθοράς η οποία οφείλεται στην συγκέντρωση εξουσίας και χρήματος. Η διαφθορά οδηγεί πάντα σε οικονομική παρακμή. «Είναι η οικονομία, ηλίθιε». Σήμερα, υπάρχει στην πραγματικότητα περισσότερη ομοφωνία από ό,τι γενικά αναγνωρίζεται. Πάρετε για παράδειγμα την εξαμηνιαία ανανέωση των 20 πακέτων με κυρώσεις κατά της Ρωσίας, το σημαντικό δάνειο των 90 δισεκατομμυρίων ευρώ στην Ουκρανία και το πρόγραμμα SAFE. Χρειαζόμαστε συναίνεση όπου είναι δυνατόν, αλλά και «συμμαχίες των προθύμων» όπου είναι απαραίτητο. Μια σειρά από πρωτοβουλίες προστίθενται σε όσες ήδη υπήρχαν (Ευρωζώνη, Ζώνη Σένγκεν).

Έχω ήδη αναφέρει την ανταγωνιστικότητα και την άμυνα ως μέσα της ευρωπαϊκής ανεξαρτησίας. 4. Όλα αυτά απαιτούν ηγεσία. Δεν πρέπει να υπάρχει «έλλειμμα ηγεσίας».

Το απαιτούμενο πολιτικό θάρρος συχνά απουσιάζει από τις πολλές αδύναμες κυβερνήσεις της Ένωσης, λόγω του κατακερματισμού του πολιτικού τοπίου και της ασταθούς συμπεριφοράς των ψηφοφόρων. Τα πολιτικά κόμματα, καθώς σμικρύνονται, τείνουν να αποφεύγουν να διακινδυνεύουν.

Ακόμη και οι μεγαλύτερες χώρες της ΕΕ δεν είναι άτρωτες στις κυβερνήσεις των μειοψηφιών. Η γαλλο-γερμανική μηχανή δεν λειτουργεί πλέον, επειδή όλη η προσοχή επικεντρώνεται στην εθνική επιβίωση. Η ΕΕ είναι το άθροισμα των κρατών μελών της, με όλες τις συνεπαγόμενες συνέπειες. Πώς μπορεί η ΕΕ να είναι ισχυρή, αν τα κράτη μέλη είναι αδύναμα;

Αυτός ο κατακερματισμός πηγάζει από την εξατομίκευση των κοινωνιών μας. Έχει γίνει ένα πολιτισμικό φαινόμενο σε παγκόσμια κλίμακα. Δεν έχουμε χρόνο να εμβαθύνουμε σε αυτό το ζήτημα εδώ. Χρειαζόμαστε, όμως, μια ανανεωμένη αίσθηση κοινότητας, να εστιάσουμε στο κοινό καλό έναντι των ατομικών και ιδιωτικών συμφερόντων και μια καινούργια εκτίμηση για τον διάλογο και την αλληλοκατανόηση. Είναι ζήτημα αξιών. Υπάρχει ασφαλώς ένα πνευματικό και φιλοσοφικό κενό, για το οποίο ο Γκυστάβ Φλωμπέρ βρήκε μια αναλογία στην αρχαία Ρώμη: «Οι θεοί δεν υπήρχαν πια· και ο Χριστός δεν υπήρχε ακόμη· και υπήρχε, από τον Κικέρωνα έως τον Μάρκο Αυρήλιο, μια μοναδική στιγμή όπου υπήρχε μόνον ο άνθρωπος».

Συχνά η Ένωση καταφέρνει να συνέλθει μπροστά σε μια οξεία κρίση. Και σε εθνικό επίπεδο, είμαστε περισσότερο θαρραλέοι σε περιόδους κρίσης, όταν βρεθούμε με την πλάτη στον τοίχο! Η συνεχής κρίση στην οποία βρισκόμαστε από το 2008 δεν επαρκεί. Αν το τρέχον ενεργειακό σοκ διαρκέσει περισσότερο, θα διατρέξουμ μια σοβαρή κρίση η οποία θα απαιτήσει μεγαλύτερη αποφασιστικότητα όσον αφορά την ανταγωνιστικότητα και την ηλεκτροδότηση!

Θα προσέθετα μια τελευταία σκέψη: η ευρωπαϊκή διαδικασία ως προς την λήψη αποφάσεων είναι σίγουρα αργή, αλλά τουλάχιστον προσφέρει μια ορισμένη σταθερότητα. Σήμερα, οι αποφάσεις στην Αμερική λαμβάνονται γρήγορα, αλλά συχνά είναι αποσταθεροποιητικές.

Παρ'όλα τα προβλήματα, προτιμώ να ζω στην Ευρώπη από το να ζω σε άλλες ηπείρους. Η πολιτική μας δημοκρατία, τα 75 χρόνια ειρήνης, το κράτος προνοίας, η πολιτική μας για το κλίμα και η ανθρωπιά μας αξίζουν να τις υπερασπίσουμε και να τις διατηρήσουμε. Ο κόσμος χρειάζεται το απολλώνιο ιδανικό της ανθρωπότητας και έναν πολιτισμό ο οποίος βασίζεται στην λογική, στην ισορροπία, στην μετριοπάθεια και στην αδελφοσύνη. Σήμερα, κυριαρχεί ο διονυσιακός πολιτισμός, οδηγώντας στο χάος, στην βία και στον πόλεμο. Με τον πόλεμο η παρακμή είναι αναπόφευκτη.

Ξέρω ότι το να είσαι γεωπολιτική υπερδύναμη από άποψη τρόπου ζωής δεν είναι αρκετό, αλλά αξίζει να το δοκιμάσεις. Αυτό έρχεται σε έντονη αντίθεση με την βιαιότητα, την έλλειψη ενσυναίσθησης και συμπόνιας, την σκληρή και δυσάρεστη γλώσσα και την αναρχία στην οποία έχουμε περιέλθει. Με αυτή την έννοια, η Ένωση είναι επίσης ένας φάρος σταθερότητας και ανθρωπιάς στον επικίνδυνο κόσμο στον οποίο ζούμε.

09:45
11:15

Δεύτερη Συνεδρία: Γη και θάλασσα: Πώς θα οργανωθεί ο κόσμος;

Πρόεδρος: Ανδρέας Ανδριανόπουλος, Πρώην Υπουργός, Πανεπιστημιακός

Συμμετέχουν:
Λεωνίδας Δημητριάδης-Ευγενίδης, Πρόεδρος Ιδρύματος Ευγενίδου, Ναυτιλιακός Πρεσβευτής Καλής Θελήσεως του ΙΜΟ στην Ελλάδα
Μάνος Καραγιάννης, Καθηγητής Διεθνών Σχέσεων, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας
André Louchet, Ομότιμος Καθηγητής Γεωγραφίας των Θαλασσών και των Ωκεανών, Sorbonne Université

11:15
11:30

Διάλειμμα

11:30
13:00

Τρίτη Συνεδρία: Ο Κόσμος έναντι της Δύσης

Πρόεδρος: Αστέρης Χουλιάρας, Καθηγητής Συγκριτικής Πολιτικής και Διεθνών Σχέσεων, Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου

Συμμετέχουν:
Gérard-François Dumont, Ομότιμος Καθηγητής Δημογραφίας και Γεωπολιτικής, Sorbonne Université
Mario Pezzini, Πρώην Διευθυντής του Development Center του ΟΟΣΑ
Κώστας Υφαντής, Καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο Πάντειο Πανεπιστήμιο

16:00
17:30

Τέταρτη Συνεδρία: Το μέλλον των Διεθνών Οργανισμών

Πρόεδρος: Στέλιος Περράκης, Ομότιμος Καθηγητής, Πάντειο Πανεπιστήμιο, πρώην Πρέσβυς

Συμμετέχουν:
Diana Chigas, Καθηγήτρια Διεθνών Διαπραγματεύσεων και Conflict Resolution, Tufts University
Gérard-François Dumont, Ομότιμος Καθηγητής Δημογραφίας και Γεωπολιτικής, Sorbonne Université
Ιωάννης Γκόλιας, Διοικητής Ιδρύματος Ευγενίδου, Πρώην Πρύτανης ΕΜΠ
Ευάνθης Χατζηβασιλείου, Καθηγητής Σύγχρονης Ιστορίας, ΕΚΠΑ

17:30
19:00

Πέμπτη Συνεδρία: Η Διπλωματία σήμερα

Πρόεδρος: Αικατερίνη Σακελλαροπούλου, τ. Πρόεδρος του ΣτΕ, τ. Πρόεδρος της Δημοκρατίας

Συμμετέχουν:
Γιάννης Βαληνάκης, Καθηγητής Διεθνών Σχέσεων, πρώην Υφυπουργός Εξωτερικών
Αναστάσιος-Ιωάννης Μεταξάς, Επίτιμος Καθηγητής ΕΚΠΑ
Muriel Pénicaud, Πρώην Υπουργός Εργασίας, πρώην Πρέσβυς
Άγγελος Συρίγος, Βουλευτής, Καθηγητής Διεθνούς Δικαίου και Εξωτερικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο

19:00
19:15

Διάλειμμα

19:15
20:15

Συζήτηση στρογγυλής τραπέζης

Πρόεδρος: Γιώργος Πρεβελάκης

Συμμετέχουν:
Ανδρέας Ανδριανόπουλος, Πρώην Υπουργός, Πανεπιστημιακός
Στέλιος Περράκης, Ομότιμος Καθηγητής, Πάντειο Πανεπιστήμιο, πρώην Πρέσβυς
Αικατερίνη Σακελλαροπούλου, τ. Πρόεδρος του ΣτΕ, τ. Πρόεδρος της Δημοκρατίας
Αστέρης Χουλιάρας, Καθηγητής Συγκριτικής Πολιτικής και Διεθνών Σχέσεων, Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου

20:15
20:30

Κλείσιμο του συνεδρίου

Στέφανος Γερουλάνος, Καθηγητής Χειρουργικής Πανεπιστημίου Ζυρίχης, πρώην Καθηγητής Ιστορίας Ιατρικής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Πρόεδρος του Σωματείου «Κληρονομιά Οικογενείας Καραθεοδωρή»
Παναγής Καλαντζής, In Session Events

Προεδρεία & Ομιλητές

Γεώργιος-Στυλιανός Πρεβελάκης

Ομότιμος Καθηγητής Γεωπολιτικής, Πανεπιστήμιο Panthéon-Sorbonne, πρώην Πρέσβυς, επιστημονικός συντονιστής του συνεδρίου

Diana Chigas

Καθηγήτρια Διεθνών Διαπραγματεύσεων και Conflict Resolution, Tufts University

Gérard-François Dumont

Ομότιμος Καθηγητής Δημογραφίας και Γεωπολιτικής, Sorbonne Université

André Louchet

Ομότιμος Καθηγητής Γεωγραφίας των Θαλασσών και των Ωκεανών, Sorbonne Université

Muriel Pénicaud

Mario Pezzini

Πρώην Διευθυντής του Development Center του ΟΟΣΑ

Engin Soysal

Πρέσβυς επί τιμή

Δημήτρης Αβραμόπουλος

Βουλευτής, πρώην Υπουργός, Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης και Επίτροπος

Ανδρέας Ανδριανόπουλος

Πρώην Υπουργός, Πανεπιστημιακός

Γιάννης Βαληνάκης

Καθηγητής Διεθνών Σχέσεων, πρώην Υφυπουργός Εξωτερικών

Στέφανος Γερουλάνος

Καθηγητής Χειρουργικής Πανεπιστημίου Ζυρίχης, πρώην Καθηγητής

Ιωάννης Γκόλιας

Ομότιμος Καθηγητής EMP, πρώην Πρύτανης, πρώην Υπουργός

Λεωνίδας Δημητριάδης - Ευγενίδης

Πρόεδρος Ιδρύματος Ευγενίδου, Ναυτιλιακός Πρεσβευτής Καλής Θελήσεως του ΙΜΟ στην Ελλάδα

Στράτος Δορδανάς

Αναπληρωτής Καθηγητής Ιστορίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο

Μανος Καραγιάννης

Καθηγητής Διεθνών Σχέσεων, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας

Αναστάσιος Ιωάννης Μεταξάς

Επίτιμος Καθηγητής ΕΚΠΑ

Στέλιος Περράκης

Ομότιμος Καθηγητής, Πάντειο Πανεπιστήμιο, πρώην Πρέσβυς

Τάκης Πικραμένος

Πρώην Πρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας, πρώην Πρωθυπουργός

Kατερίνα Σακελλαροπούλου

Πρώην Πρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας, πρώην Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας

Ευάγγελος Συρίγος

Βουλευτής, Καθηγητής Διεθνούς Δικαίου και Εξωτερικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Κώστας Υφαντής

Καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο Πάντειο Πανεπιστήμιο

Ευάνθης Χατζηβασιλέιου

Καθηγητής Σύγχρονης Ιστορίας, ΕΚΠΑ

Αστέρης Χουλιάρας

Καθηγητής Συγκριτικής Πολιτικής και Διεθνών Σχέσεων, Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου

André Louchet

André Louchet, Agrégé de l’Université, Docteur d’État ès Lettres, est Professeur émérite de Géographie à l’Université de Paris Sorbonne.

Ses recherches académiques ont porté sur les bordures de l’Océan Indien (Ceylan , Inde du Sud, Maldives) et du lien entre géophysique et géomorphologie.
Il a été auteur de “La planète Mars, description géographique” dans la Collection Recherches en Géographie (éditions Masson, 1988), de “La planète océane, précis de géographie maritime”, (Collection U, Armand Colin , 2009, 2014), de “Les océans : bilan et perspectives”, Collection Cursus, Armand Colin (2013, 2015), et de l’ “Atlas des mers et des Océans”, éditions Autrement, Paris, (2015), ainsi que de nombreuses publications portant sur la télédétection et l’imagerie aérospatiale, la planétologie, la géomorphologie de l’Asie du Sud, et le couplage océan-atmosphère. Membre du jury du CAPES, et examinateur au concours d’entrée à l’Ecole Militaire de Saint Cyr-Coëtquidan, il a également enseigné la géographie maritime à l’École navale depuis 1993 . Il est Capitaine de Corvette (CR)

Diana V. Chigas

Diana Chigas is Professor of the Practice of International Negotiation and Conflict Resolution at the Fletcher School and Co-Director of the Corruption, Justice and Legitimacy Program (CJL) which seeks to develop more effective strategies to address corruption in conflict prevention and peacebuilding processes and make anti-corruption tools more conflict-sensitive. Diana has over 30 years’ experience as a facilitator and consultant in international political negotiation, conflict resolution, and peacebuilding. She has worked with the OSCE, OECD and the UN on preventive diplomacy and peacebuilding effectiveness, facilitated “track two” discussions in Cyprus, El Salvador, South Africa, Ecuador and Peru and Georgia/South Ossetia. As co-director of Reflecting on Peace Practice Program at CDA from 2001-2016, she worked with governmental and non-governmental organizations on systemic conflict analysis, strategic planning, reflection and evaluation to improve the impact of peace programming and conflict sensitivity of humanitarian and development assistance in Kosovo, North Macedonia, Kenya, Liberia, and Burundi. Diana received her JD from Harvard Law School and MALD from the Fletcher School at Tufts University.

PROFESSIONAL EXPERIENCE

  • 9/2000 – present TUFTS UNIVERSITY, Medford, MA
    Professor of Practice of International Negotiation and Conflict Resolution, Fletcher School of Law and Diplomacy
    Senior International Officer and Associate Provost (9/2016 – 8/2023)
  • 2/23 – present BESA GLOBAL, INC., Calgary, Alberta, Canada
    Co-Director, Corruption, Justice and Legitimacy Program, action research program launched at the Fletcher School to improve the effectiveness of anti-corruption in contexts of endemic corruption and conflict. Pioneered the development of systems thinking-based approaches to corruption analysis and programming and social norms change. Lead CJL’s work on intersectional dimensions of social norms influencing corruption and on corruption and peacebuilding. Training and consulting with the U4 Anti-Corruption Resource Centre, CARE International, Transparency International, U.S. Department of State (International Narcotics and Law Enforcement). 9/2002 - 8/2016 CDA-COLLABORATIVE LEARNING PROJECTS, Cambridge, MA
    Co-Director, Reflecting on Peace Practice Program, action research program to to improve the impact of peace programming and development and humanitarian assistance on peace and conflict. Provided support to OECD-DAC, USAID, UNDP, UKAid/DFID, and a number of international and local NGOs on peacebuilding strategy and evaluation and conflict analysis.
  • 9/1989-6/2002 CONFLICT MANAGEMENT GROUP, Cambridge, MA
    Worked as facilitator, trainer and consultant negotiation and conflict resolution. Facilitated dialogue and supported peace negotiations and dialogue processes in the Caucasus, South Africa, El Salvador, and Cyprus, as well as with international organizations such as the OSCE and the United Nations.

EDUCATION

  • 1999 - Fletcher School, Tufts University, Medford, MA. M.A.L.D.
  • 1989 - Harvard Law School, Cambridge, MA, J.D. magna cum laude, 1989. Developments Editor, Harvard International Law Journal, 1987-88.
  • 1983 - Yale University, New Haven, CT, B.A. in French, summa cum laude, with distinction, 1983. Montaigne Prize for proficiency in oral and written French.

RECENT FUNDING AND GRANTS

  • 4/2023-present An Intersectional Approach to Social Norms that Drive Corruption (John D. and Catherine T. MacArthur Foundation grant/ Besa Global, Inc.)
  • 6/2022-present Social Norms and Corruption: Field Guidance (Wellspring Philanthropic Fund/ Besa Global)
  • 6/2023-present Gender and Social Norms for Inclusive Service Delivery in Africa (Transparency International Canada/ Besa Global)
  • 1/2023-present Anti-Corruption in Fragile and Conflict-Affected States, annual training for anti-corruption, development and peacebuilding professionals (U4 Anti-Corruption Resource Centre)
  • 5/2019-1/2022 Social Norm Change to Combat Corruption: Translating Theory into Practice (Wellspring Philanthropic Fund/Fletcher School, Tufts University)
  • 9/2016 – 9/ 2018 Bridging the Academic-Policy Gap: Building State Legitimacy-Corruption and State Legitimacy (Carnegie Corporation/Fletcher School, Tufts University)

SELECTED PUBLICATIONS
Books, book chapters and peer-reviewed journals

  • “Gender, corruption, and social norms: Findings from a study of the intersections of gender norms and social norms driving corruption in primary healthcare delivery in Nigeria,” with M. Adediran, E. Adams, P. Bukuluki, O. Oni and I. Oritogun. In Williams, S., Kapardis, M. & Kihl, L. Eds. Routledge Handbook of Gender and Corruption (forthcoming).
  • “Using Systems Thinking to Understand and Address Corruption in the Criminal Justice System in Fragile States, with C. Scharbatke-Church, in Seabrook, J. (Ed.) Corruption, Social Sciences and the Law: Explorations across the Disciplines. London: Routledge (2019)
  • Adding up to Peace: The Cumulative Impacts of Peace Programming, with P. Woodrow. Cambridge, MA: CDA Collaborative Learning Projects (2017).
  • “The Harvard Study Group on Cyprus: Contributions to an Unfulfilled Peace Process.” In Lund, M. (Ed.) Across the Lines of Conflict: Facilitating Cooperation to Build Peace. New York: Woodrow Wilson Center International Center for Scholars and Columbia University Press (2015).
  • “From Little to Large: When Does Peacebuilding Add Up?” with A. Ernstorfer & H. Vaughan-Lee. Journal of Peacebuilding and Development. Vol. 10, No. 1 (2015).
  • “Systems Thinking in Peacebuilding Evaluations: Applications in Ghana, Guinea-Bissau and Kosovo,” with Peter Woodrow, in Andersen, O., Bull, B. & Kennedy-Chouane, M. (Eds.) Evaluation Methodologies for Aid in Conflict. London: Routledge Press (2014).
  • “The Role and Effectiveness of Non-Governmental Third Parties in Peacebuilding,” in Fritz, J. (Ed.) Moving Toward a Just Peace: The Mediation Continuum. Dordrecht: Springer (2014).
  • “How do our operations interact with the environment?” with D. Bardouille-Crema & B. Miller. In Ganson, B. Management in Complex Environments: Questions for Leaders. Stockholm: International Council of Swedish Industry (2013).
  • Negotiating Public Health in a Globalized World: Global Health Diplomacy in Action, with D. Fairman, E. McClintock & N. Drager. Springer Briefs in Public Health. Dordrecht: Springer (2012).
  • “Connecting the Dots: Evaluating Whether and How Programmes Address Conflict Systems,” with Peter Woodrow, in Ropers, N. et al. (Eds). The Non-Linearity of Peace Processes: Theory and Practice of Systemic Conflict Transformation. Opladen/Farmington Hills: Barbara Budrich Verlag (2011).
  • “Capacities and Limits of NGOs as Conflict Managers,” in Crocker, C., Hampson, F. and Aall, P. (eds.), Leashing the Dogs of War. Washington, D.C.: U.S. Institute of Peace (2007).
  • “What Difference Has Peacebuilding Made? A Study of Peacebuilding and the March ’04 Riots in Kosovo,” Prishtine/Pristina, Kosovo: CARE and CDA (2006).
  • “Negotiating Intractable Conflicts: the Contribution of Unofficial Intermediaries,” in Crocker, C., Hampson, F. and Aall, P. (eds.), Grasping the Nettle: Analyzing Cases of Intractable Conflict. Washington, D.C.: U.S. Institute of Peace Press (2004).
  • “Grand Visions and Small Projects: Coexistence Efforts in Southeastern Europe,” with Brian Ganson, in Chayes, A.H. and Minow, M. Imagine Coexistence. San Francisco: Jossey-Bass (2003).
  • “Unofficial Interventions with Official Actors: Parallel Negotiation Training in Violent Intra-state Conflicts,” International Negotiation 2: 409-436 (1997).
  • “La Diplomacia Preventiva y la OSCE,” in Ertel, D., ed., Negociación 2000. Santafé de Bogotá: McGraw Hill (1996).
  • "Preventive Diplomacy and the OSCE: Creating Incentives for Dialogue and Cooperation," with E. McClintock and C. Kamp, in Chayes and Chayes (Eds.) Preventing Conflict in the Post-Communist World: Mobilizing International and Regional Organizations. Washington, D.C.: Brookings Institution (1996).

Policy and Practitioner Guidance
  • “How Anti-Corruption Can Inadvertently Fuel Conflict: 7 Patterns within 3 Pathways,” with Lara Olson, CJL Working Paper. Calgary: Besa Global, March 2024.
  • “The Role of Social Norms in Bureaucratic Corruption: A CJL Research-to-Practice Report,” with Jared Miller and Cheyanne Scharbatke-Church. Calgary, Besa Global, May 2024.
  • “Understanding Actors: Stakeholder Analysis for Fighting Corruption in Contexts of Endemic Corruption and Conflict,” with Cheyanne Scharbatke-Church and Peter Woodrow, CJL Working Paper. Calgary: Besa Global, January 2024.
  • “Understanding the Underlying Values, Norms and Behaviors Constraining the Implementation of Administrative Sanction in the Ugandan Public Service,” with Cheyanne Scharbatke-Church and Teddy Atim. Final Report to SUGAR programme. Medford, MA: Fletcher School, Tufts University, February 7, 2020.
  • “Understanding Social Norms: A Reference Guide for Policy and Practice,” with Cheyanne Scharbatke-Church. Medford: Fletcher School, Tufts University, 2019.
  • “Strengthening Rule of Law Approaches to Address Organized Crime: Social Norms,” with Phyllis Dininio. Washington, D.C.: USAID and MSI (2019). https://www.msiworldwide.com/wp-content/uploads/2023/10/PA00TXDQ.pdf.
  • “Advancing the Sustainable Development Goals by Supporting Peace: How Business Can Contribute,” with A. Ernstorfer, A. Gardaz Cuendet, & L. Tejeda. New York: United Nations Global Compact (2015). https://www.unglobalcompact.org/docs/issues_doc/Peace_and_Business/AdvancingSDGsPeace.pdf.
  • Evaluating Impacts of Peacebuilding Interventions: Approaches and methods, challenges and considerations, with M. Church and V. Corlazzoli. CCVRI Guidance Product. London: DFID (2014).
  • Monitoring and Evaluating Conflict Sensitivity: Methodological Challenges and Practical Solutions, with R. Goldwyn. London: Department for International Development (2013).
  • Theories and Indicators of Change: Concepts and Primers for Conflict Management and Mitigation, with E. Babbitt & R. Wilkinson. Washington, DC: USAID (2013).

LANGUAGES
English (fluent), French (fluent), Greek (fluent), Spanish (limited working proficiency), German (limited proficiency)


CITIZENSHIP
United States and Greece

Engin Soysal

Il a séjourné durant son enfance et son adolescence à Paris, Bruxelles et Beyrouth. Il termine ses études secondaires au Lycée Français Saint Joseph, à Istanbul. Diplômé de la Faculté d’Économie et des Sciences Administratives de l’Université de Marmara, à Istanbul, du Collège d’Europe, à Bruges (Promotion Altieri Spinelli) et de l’École Nationale d’Administration (ENA), à Paris (Cycle International Long, Promotion Saint-Exupéry).

Joint la carrière diplomatique en 1983. Sa carrière alterne classiquement les postes à l’étranger et à Ankara. Il servira ainsi à Téhéran, à la Délégation permanente de la Turquie auprès des Communautés européennes, à Bruxelles ; à l’Ambassade de Turquie à Paris en tant que Premier Secrétaire et Conseiller ; à New York au sein de la Représentation permanente de la Turquie aux Nations Unies.

Il assume le poste de Chef de Cabinet (1997-1999) puis devient le Directeur de Cabinet (2001-2002) du Ministre turc des Affaires étrangères, Ismail CEM.

Il revient aux États-Unis en 2003 comme Premier Conseiller et Ministre-Conseiller et Chef adjoint à l’Ambassade de Turquie à Washington.

Il est promu Ambassadeur de Turquie au Pakistan en début de l’année 2007. Il rentre à Ankara en Juillet 2009 et assume le poste de Sous-Secrétaire d’État Adjoint au ministère des affaires étrangères, responsable du Moyen-Orient, de l’Asie du Sud et de la Planification Politique.

Il est nommé Envoyé Spécial du Secrétaire général de l’ONU pour l’assistance au Pakistan le 27 septembre 2010.

Il devient Ambassadeur, Représentant permanent de la Turquie auprès du Conseil de l’Europe de 2011-2014.

Il assume la position de Sous-Secrétaire du Ministère turc des Affaires européennes de 2014 à 2016.

Il est Représentant permanent de la Turquie auprès de l’OSCE de 2016 à 2021. Durant sa fonction auprès de l’OSCE.

En 2021, il devient membre du Conseil Consultatif de la Politique étrangère. il est nommé coordinateur par le Ministre pour la préparation et la mise en œuvre des différentes activités (publications, conférences, séminaires, podcasts, documentaire) dans le cadre du centenaire de la république et du cinq centenaires de la fondation des structures administratives du ministère des affaires étrangères.

Il prend sa retraite en 2023.

Gérard-François Dumont

Le recteur Gérard-François Dumont est Professeur émérite à Sorbonne Université. Expert auprès du Comité économique et social européen et du Conseil de l’Europe, auparavant Membre de section du Conseil économique et social, Gérard-François Dumont dirige Population & Avenir, la revue des populations et des territoires (https://www.population-et-avenir.com/revue-population-avenir/), une seconde publication, exclusivement numérique, Les analyses de Population & Avenir https://shs.cairn.info/revue-analyses-de-population-et-avenir. Il dirige en outre une collection de livres numériques https://shs.cairn.info/editeur/APA?lang=fr&tab=ouvrages

Gérard-François Dumont est également Vice-Président de l’Académie de géopolitique de Paris et administrateur de la Société de Géographie. Conférencier international, périodiquement sollicité par les médias français et étrangers, auditionné par des assemblées parlementaires, Gérard-François Dumont est l’auteur de plus de 1 000 publications dans une quinzaine de langues. Ses analyses portent sur toutes les échelles, du quartier d’une ville à la planète, en passant par l’échelle des collectivités territoriales, des pays ou des continents. Elles l’ont conduit à installer une nouvelle discipline, la démographie politique dont un axe essentiel est la géopolitique des populations. Parmi sa quarantaine de livres, citons Les migrations internationales (Sedes), Les racines de l’identité européenne (Economica), Démographie politique. Les lois de la géopolitique des populations (Ellipses), Géopolitique de l’Europe (PUF), Populations, peuplement et territoires en France (Armand Colin) et Géographie des populations, Concepts, dynamiques, prospectives (Armand Colin).

Κατερίνα Σακελλαροπούλου

Η Κατερίνα Σακελλαροπούλου γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1956.

Είναι απόφοιτη του Αρσακείου και πτυχιούχος της Νομικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.

Το 1982 εισήλθε, κατόπιν διαγωνισμού, στο Συμβούλιο της Επικρατείας, και το 2018 επελέγη πρώτη γυναίκα Πρόεδρος του Δικαστηρίου, θέση την οποία κατείχε μέχρι τον Φεβρουάριο του 2020.

Το 2020 εξελέγη από τη Βουλή των Ελλήνων πρώτη γυναίκα Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας. Η θητεία της ολοκληρώθηκε τον Μάρτιο του 2025.

Τον Νοέμβριο του 2025 ανέλαβε καθήκοντα Προέδρου του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου.

Έχει αναγορευθεί επίτιμη διδάκτωρ του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, του Ιονίου Πανεπιστημίου, του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης, του Πανεπιστημίου Κρήτης και του Πανεπιστημίου Κύπρου.

Έχει συγγράψει σειρά άρθρων με θέματα, κυρίως, περιβαλλοντικού και χωροταξικού δικαίου, ισότητας των φύλων, προστασίας των ατομικών δικαιωμάτων, ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης και κατοχύρωσης του κράτους δικαίου.

Mario Pezzini

Mr Mario Pezzini is Distinguished Fellow of the Center of Development in Jindal University. He is also member of A New Road Think thank (Working with and on Africa) and of the scientific Committee of Europe in Discourse. He is the Former Director of the OECD Development Centre and Former Special Advisor to the OECD Secretary General on Development. Before joining the Development Centre in 2010, Mann Pezzini held several senior management positions in the OECD, where he has been working since 1995 and developed the OECD work on Regional, Urban, Rural Development. Prior to joining the OECD, Mr. Pezzini was Professor in Industrial Economics at the Ecole Nationale Superieure des Mines de Paris as well as in US and Italian Universities.
Also, Mr. Pezzini served as an Advisor in the field of economic development, industrial organisation and regional economics in international organisations and think tanks (e.g. ILO, UNIDO, European Commission and Nomisma in Italy).
Mr. Pezzini started his career in the Government office of the Emilia-Romagna Region.

Michel Bruneau

Michel Bruneau, Directeur de Recherche émérite au CNRS, a enseigné à l’université de Chiang Mai où il a effectué sa thèse de doctorat sur le Nord de la Thaïlande. Il a ensuite élargi ses recherches à l’ensemble de la Thaïlande puis à l’Asie du Sud-Est, passant d’une géographie tropicale à une géographie critique puis à une géo-histoire.

Il a publié L’Asie d’entre Inde et Chine : logiques territoriales des États, Paris: Belin, 2005. Il a ensuite travaillé à une approche pluridisciplinaire des diasporas et des espaces transnationaux à partir de la diaspora des Grecs pontiques et de comparaisons avec les diaspora arménienne, kurde… Il a publié Diasporas et espaces transnationaux, Paris : Economica, 2004.

Ses recherches l’ont amené à travailler sur des terrains éloignés de l’Asie du Sud-Est à l’Asie Mineure, au Caucase et à la Grèce. Privilégiant la proximité linguistique et des relations amicales au sein des populations étudiées, il a constamment associé enquêtes, observations de terrain et conceptualisations, qu’elles soient empruntées à des géographes, historiens et anthropologues ou inventées. Il a donc pu en fin de carrière publier L’Eurasie : continent, empire, idéologie ou projet, Paris : CNRS-éditions, 2018, et Peuples-mondes de la longue durée : Chinois, Indiens, Iraniens, Grecs, Juifs, Arméniens, Paris : CNRS-éditions Biblis, 2024. Il a publié de nombreux articles dans la revue l’Espace géographique et œuvré au sein de son comité de rédaction.

Muriel Pénicaud

Muriel Pénicaud is a former minister, director of international companies, speaker, author and photographer. She has spearheaded a number of innovations linking economic and social issues. As Executive Vice President of the Danone group (2008-2014), she set up Dan'Cares, the first global corporate health coverage for employees. From 2017 to 2020, she was French Minister for Labour, spearheading reforms to the labour code, apprenticeship, gender equality index ,and personal training account. She introduced partial activity to protect jobs during COVID, and negotiated the first G7 agreement with global social partners on access to healthcare. Twice French ambassador, as CEO of Business France (2014-2017), and Representative of France to the OECD (2020-2022), her impact is international.

She is a member of the boards of directors of Manpower Group, Galileo Global Education and NexPublica, and Senior Advisor at Bain Capital. She is the founder and president of the Sakura Fund which supports committed emerging artists. Photographer and lecturer, she travels the world sharing her convictions and her photographs. Her latest books include ‘Engagée’ (essay, Humensis, 2023), ‘Matrix of Worlds’ (photographic monograph, Skira, 2024), and ‘Travailler Demain’ (graphic novel, Glénat, 2025).

Ανδρέας Ανδριανόπουλος

Ο Ανδρέας Ανδριανόπουλος γεννήθηκε στον Πειραιά. Σπούδασε Πολιτικές Επιστήμες στην Αθήνα και Συγκριτική Πολιτειολογία, Ανάπτυξη και Διεθνείς Σχέσεις στα Πανεπιστήμια Κέντ και Κέιμπριτζ της Αγγλίας και Όσλο της Νορβηγίας. Είναι διπλωματούχος του ειδικού τμήματος Ηγεσίας και Διοίκησης της Σχολής Κέννεντυ του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ ενώ είναι και κάτοχος δύο επίτιμων διδακτορικών διπλωμάτων. Εξελέγη επτά συνολικά φορές βουλευτής Πειραιά και Νήσων και μετείχε σαν Υπουργός και Υφυπουργός σε έξη κυβερνήσεις της Νέας Δημοκρατίας ενώ το 1986 εξελέγη και Δήμαρχος του Πειραιά. Μεταξύ άλλων διετέλεσε Υφυπουργός Εξωτερικών, Υπουργός Πολιτισμού κι Επιστημών και Υπουργός Βιομηχανίας, Ενέργειας, Τεχνολογίας και Εμπορίου.

Στις 17 Νοεμβρίου του 1994 παραιτήθηκε από το βουλευτικό του αξίωμα, αποχωρώντας παράλληλα κι από την ενεργό πολιτική. Στις εθνικές εκλογές του Μαρτίου 2004 εξελέγη για 8η φορά στο Ελληνικό Κοινοβούλιο (Επικρατείας), συνεργαζόμενος με το ΠΑΣΟΚ. Κείμενά του δημοσιεύονται σε ελληνικές εφημερίδες και περιοδικά, αναλύσεις του έχουν παρουσιασθεί σε διεθνούς κύρους έντυπα όπως η Wall Street Journal, οι Financial Times, το Transition, το Links κα. ενώ έχει γράψει βιβλία που έχουν εκδοθεί στην Ελλάδα και το εξωτερικό.Τον Νοέμβριο του 2003 ονομάσθηκε Καθηγητής της έδρας Δημόσιας Πολιτικής «Ελευθέριος Βενιζέλος», στο Αμερικανικό Κολέγιο της Ελλάδος.

Τελευταία εργάσθηκε σαν επικεφαλής ομάδας διεθνών ειδικών συμβουλεύοντας την κυβέρνηση της Ρωσικής Ομοσπονδίας σε θέματα Ανταγωνισμού και Απελευθέρωσης των Αγορών. Επίσης ονομάσθηκε για δεύτερη φορά εταίρος του Woodrow Wislon Center της Washington με αντικείμενο την Ενεργειακή Διπλωματία της Ρωσικής Ομοσπονδίας.

Είναι τώρα Δ/ντής του Ινστιτούτου Διπλωματίας και Διεθνών Εξελίξεων του Αμερικανικού Κολλεγίου της Ελλάδας (Deree College) που εδρεύει την Πλάκα και είναι συντονιστής του μεταπτυχιακού προγράμματος Ηγεσίας του ιδίου Κολλεγίου. Παράλληλα διδάσκει Effective Communication Campaigns και Ανάλυση Ρίσκου στο Πανεπιστήμιο του Καλίνιγκραντ (πρώην Koningsberg) της Ρωσικής Ομοσπονδίας.

Αστέρης Χουλιάρας

Ο Αστέρης Χουλιάρας είναι καθηγητής με γνωστικό αντικείμενο "Συγκριτική Πολιτική και Διεθνείς Σχέσεις” στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνών Σχέσεων του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου. Είναι κάτοχος Ευρωπαϊκής Έδρας Jean Monnet για τις σχέσεις Ευρωπαϊκής Ένωσης – Λιγότερο Αναπτυγμένων Χωρών. Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα περιλαμβάνουν τις Σχέσεις Παγκόσμιου Βορρά-Παγκόσμιου Νότου, την ανάλυση εξωτερικής πολιτικής και την κοινωνία πολιτών. Άρθρα του έχουν δημοσιευθεί σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά συμπεριλαμβανομένων των African Affairs, Asia-Europe Journal, Cambridge Review of International Affairs, Commonwealth and Comparative Politics, Conflict, Security and Development, European Foreign Affairs Review, Geopolitics, Global Society, Τhe Hague Journal of Diplomacy, International Journal, The Journal of Celebrity Studies, The Journal of Common Market Studies, The Journal of Contemporary African Studies, The Journal of International Development, The Journal of Modern African Studies, The Journal of North African Studies, The Journal of Southern Europe and the Balkans, The Journal of Southeast Europe and Black Sea Studies, Middle East Policy, Orbis, The Round Table, The South African Journal of International Affairs, Southeastern Europe, Survival, Voluntas: International Journal of Voluntary and Nonprofrit Organizations, The World Today κ.ά. To συγγραφικό του έργο περιλαμβανει τα βιβλία Η Κίνα και οι Άλλοι (επιμ., 2013). Η Αφρική και οι Άλλοι (2016), Η Ινδία και οι Άλλοι (επιμ. 2021) και Καταπολεμώντας τη Φτώχεια στον Παγκόσμιο Νότο: Μια Εισαγωγή στη Διεθνή Αναπτυξιακή Βοήθεια (2023).

Γνωστικό Αντικείμενο: Συγκριτική Πολιτική και Διεθνείς Σχέσεις [ 3723/16-02-2011 ]
Επιστημονικά Ενδιαφέροντα: Σχέσεις Παγκόσμιου Βορρά - Παγκόσμιου Νότου, Ανάλυση εξωτερικής πολιτικής, Κοινωνία Πολιτών.

Δημήτρης Αβραμόπουλος

Ο Δημήτρης Αβραμόπουλος είναι Βουλευτής του Ελληνικού Κοινοβουλίου και πρώην Επίτροπος Μετανάστευσης, Εσωτερικών Υποθέσεων και Ιθαγένειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (2014–2019). Έχει διατελέσει Υπουργός Εθνικής Άμυνας (δύο θητείες), Υπουργός Εξωτερικών, Υπουργός Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, Υπουργός Τουριστικής Ανάπτυξης, καθώς και Δήμαρχος Αθηναίων για δύο συνεχείς θητείες. Εξελέγη Βουλευτής με το κόμμα της Νέας Δημοκρατίας κατ’ επανάληψη (1993, 2004, 2007, 2009, 2012 και 2023).

Πριν την ενασχόληση του με την ενεργό πολιτική, υπηρέτησε στο Διπλωματικό Σώμα (1980–1993) ως Ειδικός Διπλωματικός Σύμβουλος και Διευθυντής Διπλωματικού Γραφείου του Προέδρου της Νέας Δημοκρατίας και Πρωθυπουργού Κωνσταντίνου Μητσοτάκη, εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών, και Πρόξενος της Ελλάδος στη Λιέγη (Βέλγιο) και στη Γενεύη (Ελβετία).

Σπούδασε Δημόσιο Δίκαιο και Πολιτικές Επιστήμες στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και πραγματοποίησε μεταπτυχιακές σπουδές στο Ινστιτούτο Ευρωπαϊκών Σπουδών του ULB (Université libre de Bruxelles). Είναι επίτιμος διδάκτορας των Πανεπιστημίων Adelphi (Νέα Υόρκη), Drexel (Φιλαδέλφεια), Kingston (Λονδίνο) και Deree (Αθήνα), και επίτιμος Καθηγητής-Σύμβουλος της Σχολής Διεθνών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πεκίνου, της Κρατικής Ακαδημίας Τεχνολογικών Επιστημών της Μόσχας και του Ευρωπαϊκού Κολλεγίου της Πάρμας.

Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1953 και κατάγεται από την Αρκαδία και την Ηλεία. Υπηρέτησε στην Ελληνική Πολεμική Αεροπορία (1978–1980), στην Αθήνα και στη Μόνιμη Ελληνική Αντιπροσωπεία στο ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες. Είναι πατέρας δύο γιων, του Φίλιππου και του Ιάσονα, και ομιλεί Αγγλικά, Γαλλικά και Ιταλικά.

Ευάγγελος Συρίγος

Ο Ευάγγελος (Άγγελος) Συρίγος είναι Καθηγητής Διεθνούς Δικαίου και Εξωτερικής Πολιτικής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο.

Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1966. Είναι απόφοιτος των νομικών σχολών του Πανεπιστημίου Αθηνών και του Πανεπιστημίου του Μπρίστολ στην Αγγλία όπου και ανακηρύχθηκε Διδάκτωρ Νομικής το 1994.

Έχει εργασθεί στο Πανεπιστήμιο του Κεμπριτζ (1993-94), ως Επιστημονικός Συνεργάτης του Συμβουλίου της Ευρώπης για την αναθεώρηση της νομοθεσίας στο Μαυροβούνιο και στο Αζερμπαϊτζάν (2001-2003) και ως δικηγόρος του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών.

Διετέλεσε Υφυπουργός Παιδείας και Θρησκευμάτων αρμόδιος για θέματα ανώτατης εκπαίδευσης από τον Ιανουάριο του 2021 μέχρι τον Μάιο του 2024. Υπηρέτησε ως γενικός γραμματέας Πληθυσμού και Κοινωνικής Συνοχής στο Υπουργείο Εσωτερικών (Αύγουστος 2012-Απρίλιος 2015) και ως ειδικός γραμματέας Διαπολιτισμικής Εκπαιδεύσεως στο Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων (Οκτώβριος 2007-Ιανουάριος 2009). Έχει επίσης υπηρετήσει σε θέσεις ευθύνης για ζητήματα εξωτερικής πολιτικής, μειονοτήτων, διαφάνειας και τηλεπικοινωνιών.

Βραβεύθηκε το 1992 από την Ακαδημία Αθηνών για εργασία του σχετική με την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας. Κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής του θητείας τιμήθηκε με Έπαινο από το Δ΄ Σώμα Στρατού στη Θράκη για υπηρεσίες προς τη μειονότητα της Θράκης και με Εύφημο Μνεία από το Γενικό Επιτελείο Στρατού για τη συνεισφορά του στη δημιουργία πομακικού-ελληνικού λεξικού.

Έχει γράψει πολλά άρθρα για το διεθνές δίκαιο και την εξωτερική πολιτική και έχει εκδώσει οχτώ βιβλία:

  • το 1998 το βιβλίο The status of the Aegean Sea according to international law, εκδόσεις Sakkoulas/Bruylant
  • το 2006 το βιβλίο Σχέδιο Ανάν, κληρονομιές του παρελθόντος και προοπτικές του μέλλοντος, εκδόσεις Πατάκη
  • το 2015 το βιβλίο Ελληνοτουρκικές σχέσεις, εκδόσεις Πατάκη
  • το 2019 το βιβλίο Το Μακεδονικό και η συνθήκη των Πρεσπών, εκδόσεις Πατάκη, μαζί με τον καθηγητή Ευάνθη Χατζηβασιλείου
  • το 2020 το βιβλίο Τουρκικές διεκδικήσεις σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο – 60 χάρτες που εξηγούν τις διαφορές Ελλάδας-Τουρκίας που κυκλοφόρησε επαυξημένο και μεταφρασμένο ως Atlas of Greek – Turkish relations with 63 maps, εκδόσεις Καθημερινή, με τον Θάνο Ντόκο, Σύμβουλο Εθνικής Ασφαλείας,
  • το 2022 το βιβλίο Πενήντα ερωτήσεις και απαντήσεις για τη Μικρασιατική Καταστροφή, εκδόσεις Πατάκη, μαζί με τον καθηγητή Ευάνθη Χατζηβασιλείου,
  • το 2023 το βιβλίο Η Συνθήκη της Λωζάννης – 100 χρόνια μετά, εκδόσεις Καθημερινή μαζί με τον επ. καθηγητή Αντώνη Κλάψη,
  • το 2024 το βιβλίο Πενήντα ερωτήσεις και απαντήσεις για τη Μεταπολίτευση 1974-75, εκδόσεις Πατάκη, μαζί με τον καθηγητή Ευάνθη Χατζηβασιλείου

Εξελέγη για πρώτη φορά βουλευτής στην Α΄ Αθηνών με τη Νέα Δημοκρατία στις 7 Ιουλίου 2019.
Επανεξελέγη βουλευτής στην Α΄ Αθηνών με τη Νέα Δημοκρατία στις εκλογές της 21ης Μαΐου και της 25ης Ιουνίου 2023.
Είναι παντρεμένος με την Ειρήνη Σταματούδη καθηγήτρια Νομικής στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας και έχουν τρία παιδιά.

Ευάνθης Χατζηβασιλείου

Ο Ευάνθης Χατζηβασιλείου αποφοίτησε από το Τμήμα Νομικής του ΑΠΘ το 1987, και έλαβε μεταπτυχιακό και διδακτορικό τίτλο στην Ιστορία Διεθνών Σχέσεων από το London School of Economics το 1989 και το 1992 αντίστοιχα.
Σήμερα υπηρετεί ως καθηγητής (Ιστορία μεταπολεμικού κόσμου) στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του ΕΚΠΑ και ως γενικός γραμματέας του Ιδρύματος της Βουλής για τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία.
Είναι εταίρος του Ιδρύματος Ελευθέριος Κ. Βενιζέλος (Χανιά) και επιμελητής της ιστορικής σελίδας της κυριακάτικης Καθημερινής.

Στις δημοσιεύσεις του περιλαμβάνονται:
Greece and the Cold War: Frontline State, 1952-1967 (London: Routledge, 2006)
Ελληνικός φιλελευθερισμός: το ριζοσπαστικό ρεύμα, 1932-1979 (Αθήνα: Πατάκης, 2009)
NATO and Western Perceptions of the Soviet Bloc: Alliance Analysis and Reporting, 1951-1969 (London: Routledge, 2014)
The NATO Committee on the Challenges of Modern Society, 1969-1975: Transatlantic Relations, the Cold War and the Environment (Basingstoke: Palgrave-Macmillan, 2017) επιμέλεια (από κοινού με την Maria Gavouneli και τον Tsakonas),
The Treaty of Lausanne: Looking Back, Looking Ahead (Basingstoke: Palgrave-Macmillan, 2025)

Γιάννης Βαληνάκης

Γεννήθηκε στην Αθήνα και σπούδασε Νομικά και Πολιτική Επιστήμη στα Πανεπιστήμια Αθηνών και Χαϊδελβέργης αντίστοιχα. Ειδικεύτηκε στις διεθνείς σχέσεις και στη στρατηγική (DEA στη διεθνή πολιτική, DEA στην αμυντική πολιτική, DEA στην ιστορία των διεθνών σχέσεων) στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης και αναγορεύθηκε διδάκτορας της διεθνούς πολιτικής (με άριστα) από το ίδιο πανεπιστήμιο το 1981. Εργάστηκε ως ερευνητής στο Institute for East-West Security Studies, στο Institut d' Etudes Européennes και σε άλλα ελληνικά και ξένα ερευνητικά ιδρύματα. Διετέλεσε Επιστημονικός Συνεργάτης, Ειδικός Σύμβουλος (1983-86), και μέλος της Επιτροπής Σχεδιασμού (1990-1993) στο Υπουργείο Εξωτερικών. Από το 1992 ως και το 2011 ήταν Καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του Πανεπιστημίου Αθηνών. Είναι καθηγητής της Έδρας Jean Monnet στην Ευρωπαϊκή Πολιτική και Διπλωματία και διευθύνει το πρόγραμμα για το Ευρωπαϊκό Κέντρο Jean Monnet του Πανεπιστημίου Αθηνών

Κωνσταντίνος Φίλης

Ο Δρ. Κωνσταντίνος Φίλης είναι ειδικός σε θέματα που αφορούν στο χώρο της Ρωσίας και της πρώην Σοβιετικής Ένωσης και στρατηγικός αναλυτής της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής στις περιοχές της Μαύρης Θάλασσας, του Καυκάσου και της Κεντρικής Ασίας. Κατέχει Πτυχίο Πολιτικών Επιστημών και Ιστορίας, Μεταπτυχιακό στην Παγκόσμια Διακυβέρνηση και Διδακτορικό στη διαμόρφωση και άσκηση της εξωτερικής πολιτικής, με έμφαση στη ρωσική κατά την πρώτη περίοδο Putin (2000-2004). Έχει διατελέσει Διευθυντής για θέματα Ρωσίας του Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων (ΙΔΙΣ) του Παντείου Πανεπιστημίου και το Νοέμβριο του 2004 ορίστηκε Επικεφαλής του Κέντρου Ρωσίας και Ευρασίας του ΙΔΙΣ, το οποίο μετονομάστηκε σε Κέντρο Ρωσίας, Ευρασίας και Νοτιο-ανατολικής Ευρώπης τον Σεπτέμβριο του 2008.

Εξελέγη Ανώτερο Συνεργαζόμενο Μέλος (SAM) στο St. Antony’s College του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης (2007-2009) και παράλληλα υπήρξε Μέλος του Διεθνούς Συμβουλίου του Ερευνητικού Ινστιτούτου Ευρωπαϊκών και Αμερικανικών Σπουδών. Εν συνεχεία, αναλαμβάνει ερευνητής στο Κέντρο Σπουδών Νοτιοανατολικής Ευρώπης (SEESOX) του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης (2008 – 2010). Σε αυτό το διάστημα ολοκληρώνει κύκλο αναλύσεων και διαλέξεων, με έμφαση στο ρόλο της Ρωσίας στην ΝΑ Ευρώπη, καθώς και γύρω από ζητήματα γεωπολιτικής της ενέργειας. Ενδιάμεσα τοποθετείται Επιστημονικός Διευθυντής στο Ινστιτούτο Στρατηγικών και Αναπτυξιακών Μελετών (2009-2010).

Τον Ιούλιο του 2012 διορίστηκε από το ΔΣ του ΙΔΙΣ, Διευθυντής Ερευνητικών Προγραμμάτων του Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων του Πάντειου Πανεπιστημίου. Διετέλεσε υπεύθυνος του προγράμματος Jean Monnet για την Εξωτερική Πολιτική της Ε.Ε. (2013 – 2014), Διευθυντής Ομάδας Διoίκησης Έργου του Υπουργείου Ενέργειας με έμφαση στην ενεργειακή διπλωματία (2013-2015) αλλά και μέλος ομάδας εργασίας του ΚΕΜΕΑ, επιφορτισμένης με την ανάλυση κινδύνων ριζοσαπστικοποίησης για την εθνική ασφάλεια.

Έχει συνεργαστεί με δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς, καθώς και πολυεθνικές εταιρείες.

Είναι διαλέκτης της Σχολής Διοίκησης Επιτελών Πολεμικού Ναυτικού, διδάσκει σε μεταπτυχιακά προγράμματα πανεπιστημίων και είναι μέλος του Ελληνοτουρκικού Φόρουμ καθώς και του Ελληνορωσικού Συνδέσμου.

Έχει σειρά επιστημονικών δημοσιεύσεων και σημαντικό αριθμό διαλέξεων στο εξωτερικό, μεταξύ των οποίων στα πανεπιστήμια Harvard, Oxford και London School of Economics, αλλά και τακτικές δημόσιες παρεμβάσεις τόσο στην Ελλάδα όσο και το εξωτερικό.

Κώστας Υφαντής

Ο Κώστας Υφαντής είναι Καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο Πάντειο Πανεπιστήμιο. Έχει εργαστεί στα πανεπιστήμια του Bradford, Portsmouth και ΕΚΠΑ. Επίσης, ήταν Επισκέπτης Ερευνητής στα Πανεπιστήμια Michigan, Ann Arbor (USIA Visiting Scholar 1998), Harvard (Fulbright Visiting Scholar 2002), LSE (Senior Research Fellow 2009) και Επισκέπτης Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Seoul (2016). Την περίοδο 2012-2020 διετέλεσε Επισκέπτης Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Kadir Has της Κωνσταντινούπολης. Εργασίες του έχουν δημοσιευθεί σε συλλογικούς τόμους και επιστημονικές επιθεωρήσεις Democratization, Turkish Studies, Southeast European and Black Sea Studies, Perceptions, International Journal, International Relations, UNISCI Journal on International Relations and Security, Journal of Southern Europe and the Balkans, Global Review etc.

Στα βιβλία του περιλαμβάνονται:
- Greece in a Changing Europe, (co-ed., Manchester University Press, 1996);
- NATO in the New European Order, (Macmillan, 1996);
- Theory and Reform in the European Union, (Manchester University Press, 2002);
- and NATO and the New Security Paradigm, (Frank Cass 2002);
- Turkish-Greek Relations: The Security Dilemma in the Aegean, (co-ed., Routledge, 2004);
- International Security Today (co-ed., SAM, 2006);
- Multilateralism and Security Institutions in an Era of Globalization, (co-ed., Routledge, 2009);
- Turkey’s road to European Union membership: national identity and political change,(co-ed., Routledge, 2009).
- International Political Theory: The charm of realist discourse (in Greek, 2012);
- Is Europe Afraid of Europe? (ed., Wilfrid Martens Center, 2014);
- The Syrian Imbroglio: International and Regional Strategies (co-ed., The Robert Schuman Centre for Advanced Studies, European University Institute, 2017),
- “Deciphering the Greek Crisis: Issues, Failures, Challenges” (guest co-ed, Special Issue in International Relations/Uluslararasi Iliskiler, Vol 15, No 58, 2018)

Stelios Perrakis

Stelios Perrakis is Professor Emeritus of International and European Institutions at Panteion University, where he has served as Deputy Rector of International Relations and European Programmes (2013-2015).

Professor of International Law and Dean, Law School at the Neapolis University of Pafos, Cyprus (September 2020-August 2022).

He has taught International and European Law at the Law School of the Democritus University of Thrace (1978-1993), at the University of Macedonia, and at the Department of International, European, and Area Studies of Panteion University (1994-2015).

Former Ambassador – Permanent Representative of Greece to the Council of Europe (2015-2019).

Coordinator of the Hellenic MFA Task Force of the Greek Chairmanship to the Council of Europe Committee of Ministers (May-November 2020).

President of the Hellenic Society of International Law and International Relations.

Secretary General for European Affairs of the Hellenic MFA (February 1996-May 2000).

Founder and Director of the European Center for the Training on and Dissemination of Human Rights and Humanitarian Law at Panteion University (2005-2019).

Holder of a Jean Monnet Chair ad personam “Democracy and Human Rights in the EU” and of the UNESCO Chair “Democracy, Peace and Human Rights”.

Visiting Professor and Lecturer at Universities and other academic institutions abroad, as well as at the Higher Military Academies, of the Hellenic Police, and the Diplomatic Academy of the Hellenic MFA.

Special Course (Cours Spécial) at the Academy of International Law in The Hague (2017); La protection internationale au profit des personnes vulnérables en droit international des droits de l’homme. Published in Recueil des Cours de l’Académie de Droit International de la Haye, Tome 420, Boston, Leiden, Brill|Niijhoff Publications, in 2021.

Delegate and Representative of Greece in International Organizations and Conferences (UN, EU et al.) and Agent in various cases before the CJEC/CJEU as well as the International Court of Justice (Jurisdictional Immunities of the State, Germany v. Italy, Greece intervening, 2011).

Member of several International Organs and Institutions, such as the European Commission against Racism and Intolerance (ECRI) of the Council of Europe (2003-2015), International Humanitarian Fact-Finding Commission (2002-2021), Commission of Inquiry on Lebanon of the UN Human Rights Council (September-November 2006), Administrative Board EU Fundamental Rights Agency (2012-2015).

Ad hoc Judge of the European Court of Human Rights and Arbitrator of the OSCE Court of Conciliation and Arbitration.

Former Member of the Scientific Council of the Hellenic MFA.

Yearly, he organises the International Law Conference in Nafplion, Greece (2004-present).

Author and editor of 350 publications (books, articles, comments etc.) on International Law, European Law, Human Rights, Humanitarian Law, International Organizations and Hellenic Foreign Policy, published in Greece and abroad.

Director of the Cahiers de Droit International et de Politique Internationale, the first electronic journal in the field of International Law and International Relations.

Στέφανος Γερουλάνος

Ο Στέφανος Ιωάννου Γερουλάνος, γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε Ιατρική στη Ζυρίχη, το Παρίσι και τη Βιέννη. Στη συνέχεια εργάστηκε στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο της Ζυρίχης. Εξελέγη Υφηγητής Χειρουργικής το 1982 και Καθηγητής το 1988. Διετέλεσε Διευθυντής της Χειρουργικής Μονάδος Εντατικής Θεραπείας (1977‐93), της Σχολής Νοσηλευτών Χειρουργείου του Πανεπιστημίου της Ζυρίχης (1991‐5), πρώτος Διευθυντής της Ιατρικής Υπηρεσίας του Ωνασείου Καρδιοχειρουργικού Κέντρου (1993‐7) και Διευθυντής της Μονάδος Εντατικής Θεραπείας (1993‐2010).

Το 1997 εξελέγη Καθηγητής Ιστορίας Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων (1997‐2005), όπου δημιούργησε το πρώτο Μουσείο Ιστορίας Ιατρικής στην Ελλάδα με πάνω από 20.000 εκθέματα.

Το 2005 εξελέγη Πρόεδρος του Διεθνούς Ιπποκρατείου Ιδρύματος και δημιούργησε τον Ιπποκράτειο Κήπο με 220 είδη φυτών από τα 247 που αναφέρονται στην Ιπποκρατική Συλλογή και ένα Μουσείο/Έκθεση Ιπποκρατικής Ιατρικής. Είναι Επίτιμος Πρόεδρος της Κίνησης Πολιτών για μία Ανοικτή Κοινωνία.

Είναι επίσης:
- Κάτοχος της Έδρας Ιατρικής, Διεθνής Ακαδημία Γραμμάτων & Τεχνών, Κέιμπριτζ ΜΑ.
- Έκτακτο Μέλος, Ακαδημία Ιστορίας Επιστημών, Βρυξέλλες.
- Επίτιμος Πρόεδρος, Ελληνική Εταιρεία Ιστορίας Ιατρικής.
- Μέλος, Ιονική Ακαδημία (1808).

Στράτος Δορδανάς

O Στράτος Δορδανάς είναι Αναπληρωτής Καθηγητής Ιστορίας στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Ειδικεύεται στην πολιτική-διπλωματική και κοινωνική ιστορία, στη μελέτη των πολεμικών συρράξεων και των εμφύλιων συγκρούσεων, με σημεία αναφοράς τους δύο παγκοσμίους πολέμους. Είναι συγγραφέας των μελετών (ενδεικτικά): Έλληνες εναντίον Ελλήνων. Ο κόσμος των Ταγμάτων Ασφαλείας στην κατοχική Θεσσαλονίκη, 1941-1944 (Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο, 2006). Το αίμα των αθώων. Αντίποινα των γερμανικών αρχών κατοχής στη Μακεδονία, 1941-1944 (Αθήνα: Εστία, 2007). Η γερμανική στολή στη ναφθαλίνη. Επιβιώσεις του δοσιλογισμού στη Μακεδονία, 1945-1974 (Αθήνα: Εστία, 2011). Οι αργυρώνητοι. Η γερμανική προπαγάνδα στην Ελλάδα κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο (Αθήνα: Αλεξάνδρεια, 2021). Με άλλους (ενδεικτικά): Στράτος Ν. Δορδανάς-Βάιος Καλογρηάς, Οι Ζωές των Άλλων. Η Στάζι και οι Έλληνες πολιτικοί πρόσφυγες στην Ανατολική Γερμανία (1949-1989), Επίκεντρο, Θεσσαλονίκη 2020.

Τάκης Πικραμμένος

Ο Παναγιώτης (Τάκης) Πικραμμένος γεννήθηκε στην Αθήνα και είναι διακεκριμένος Έλληνας νομικός και ανώτατος δικαστικός. Σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και συνέχισε μεταπτυχιακές σπουδές στο Παρίσι.

Εντάχθηκε στο Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) το 1976 και ανέλαβε σημαντικές θέσεις κατά τη διάρκεια της σταδιοδρομίας του, φτάνοντας στη θέση του Προέδρου του ΣτΕ το 2012. Ως ανώτατος δικαστής συνέβαλε καθοριστικά στην εξέλιξη της διοικητικής νομολογίας στην Ελλάδα.

Τον Μάιο του 2012, σε μια περίοδο πολιτικής αστάθειας, ορίστηκε υπηρεσιακός Πρωθυπουργός της Ελλάδας, με αποστολή τη διενέργεια εκλογών. Μετά την ολοκλήρωση της θητείας του, συνέχισε τη δημόσια παρουσία του και αργότερα διετέλεσε Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης (2019–2023).

Είναι γνωστός για το κύρος, την ακεραιότητα και την πολυετή προσφορά του στη Δικαιοσύνη και τη δημόσια ζωή της χώρας.

Μάνος Καραγιάννης

Ο Μάνος Καραγιάννης είναι Καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας και Reader (Αναπληρωτής Καθηγητής) στη Διεθνή Ασφάλεια στο King’s College London. (ispd.org.cy)

Έχει σπουδάσει Ευρωπαϊκές Σπουδές στο London South Bank University, κατέχει μεταπτυχιακό στη Διεθνή Ασφάλεια από το Πανεπιστήμιο Reading και διδακτορικό στην Πολιτική Επιστήμη από το Πανεπιστήμιο Hull, ενώ διαθέτει και δεύτερο διδακτορικό από το King’s College London με αντικείμενο το πολιτικό Ισλάμ.

Έχει εργαστεί ως μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Πανεπιστήμιο Pennsylvania και έχει διατελέσει επισκέπτης ερευνητής ή καθηγητής σε κορυφαία πανεπιστήμια, όπως τα Oxford, LSE, Princeton και Yale.

Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα επικεντρώνονται στο πολιτικό Ισλάμ, την τρομοκρατία, τις νέες μορφές πολέμου και τη διεθνή και περιφερειακή ασφάλεια, ιδιαίτερα στη Μαύρη Θάλασσα και την Ανατολική Μεσόγειο. (Ινστιτούτο Διεθνών Σχέσεων)

Έχει συγγράψει βιβλία και πολυάριθμα επιστημονικά άρθρα και συνεργάζεται με διεθνή ερευνητικά κέντρα, ενώ διδάσκει επίσης σε στρατιωτικές και αστυνομικές σχολές στην Ελλάδα. (Ινστιτούτο Διεθνών Σχέσεων)

Ιωάννης Γκόλιας

Διοικητής Ιδρύματος Ευγενίδου.

Έχει διατελέσει Πρύτανης του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου (ΕΜΠ), Υπηρεσιακός Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Υπηρεσιακός Υπουργός Παραγωγικής Ανασυγκρότησης, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Γενικός Γραμματέας του Υπουργείου Μεταφορών, Κοσμήτορας της Σχολής Πολιτικών Μηχανικών του ΕΜΠ, Πρόεδρος του Οργανισμού Αστικών Συγκοινωνιών Αθηνών, Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας Ενοποίησης Αρχαιολογικών Χώρων, Αντιπρόεδρος της Αναπτυξιακής Εταιρείας του Δήμου Αθηναίων, Εθνικός Εκπρόσωπος στη διαμόρφωση των Προγραμμάτων Πλαισίου Έρευνας της Ε.Ε., Πρόεδρος του Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων και μέλος του Εθνικού Συμβουλίου Μεταφορών.

Συμμετείχε σε πολυάριθμες μελέτες μεταφορών και μελέτες σκοπιμότητας και υπήρξε επιστημονικός υπεύθυνος σε πολλά ερευνητικά προγράμματα της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Έχει επίσης αναπτύξει σημαντική δραστηριότητα στους τομείς της ναυτικής εκπαίδευσης και των τεχνικών δεξιοτήτων για αναδυόμενες τεχνολογίες και τη γαλάζια οικονομία, την οποία έχει παρουσιάσει σε διάφορα συνέδρια και δημοσιεύσεις. Έχει δημοσιεύσει περισσότερα από 250 άρθρα σε επιστημονικά περιοδικά και συνέδρια, με περισσότερες από 9.000 αναφορές.

Λεωνίδας Δημητριάδης-Ευγενίδης

Ο Λεωνίδας Δημητριάδης-Ευγενίδης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1958. Σπούδασε Οικονομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και ολοκλήρωσε μεταπτυχιακές σπουδές (M.Sc.) στα Οικονομικά των Μεταφορών στο PCL στο Λονδίνο.

Το 1976, ο κ. Δημητριάδης-Ευγενίδης εντάχθηκε στον Όμιλο Ευγενίδη. Διορίστηκε Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος του Ομίλου το 1995 και Πρόεδρος του Ιδρύματος Ευγενίδου το 2000.

Εξελέγη για πρώτη φορά Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών το 1996. Διετέλεσε Γενικός Γραμματέας της Ένωσης από τον Φεβρουάριο 2000 έως τον Φεβρουάριο 2003 και Ταμίας από τον Φεβρουάριο 2003 έως τον Φεβρουάριο 2012. Έχει επίσης διατελέσει εκπρόσωπος της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών στη Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη (UNCTAD).

Είναι μέλος του Chartered Institute of Transport (M.C.I.T.) και του Institute of Chartered Shipbrokers.

Από τον Μάρτιο 2013 έως τον Δεκέμβριο 2013 υπήρξε μέλος της Εποπτικής Επιτροπής της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος.

Η Ακαδημία Αθηνών τον βράβευσε τον Δεκέμβριο του 2015.

Τον Μάιο του 2018 διορίστηκε Πρεσβευτής Καλής Θελήσεως του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (IMO) εκπροσωπώντας την Ελλάδα.

Τον Ιούνιο του 2018 αναγορεύθηκε Επίτιμος Διδάκτορας του Τμήματος Ναυτιλιακών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πειραιώς.

Το 2023 του απονεμήθηκε από την Κυβέρνηση της Φινλανδίας το Παράσημο του Τάγματος του Λέοντος της Φινλανδίας, τιμητική διάκριση σε αναγνώριση της φιλανθρωπικής του δράσης και της συμβολής του στο φινλανδικό κράτος.

Αναστάσιος Ιωάννης Μεταξάς

Επίτιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών, ο Αναστάσιος Ιωάννης Μεταξάς ασχολείται εδώ και πολλά χρόνια ερευνητικά με τις παράδρομες θεωρήσεις της πολιτικής ζωής και έχει αποτυπώσει σε δημοσιεύματα και βιβλία τα αποτελέσματα των ερευνητικών του διαδρομών. Εξακολουθεί, άλλωστε, να διδάσκει στην διατμηματική μεταπτυχιακή κατεύθυνση Πολιτικής Επιστήμης του Πανεπιστημίου Αθηνών το μάθημα: «Τέχνη και Εξουσία».

Ο Αναστάσιος Ιωάννης Μεταξάς σπούδασε Νομικά και Πολιτικές Επιστήμες στo Πανεπιστήμιο Αθηνών και στo Aix-en-Provence. (Πτυχία και μεταπτυχιακά διπλώματα). Είναι κάτοχος δυο διδακτορικών διπλωμάτων (Αθήνα, με βαθμό Άριστα και Aix-en-Provence, Doctorat d’Etat με βαθμό Άριστα –Très bien et éloges). Για την εργασία του στην ανάλυση συστημάτων τού απονεμήθηκε το Χρυσό Μετάλλιο της Ακαδημίας της Προβηγκίας και το Βραβείο της Σχόλης Νομικών Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστήμιου της Aix-en-Provence.

Διετέλεσε Προσκεκλημένος Καθηγητής της “École Doctorale” του Πανεπιστημίου του Στρασβούργου, του Πανεπιστήμιου της Βουδαπέστης και του Πανεπιστήμιου της Aix-en-Provence, Κοσμήτορας (κατ’ ανάθεση) της Νομικής Σχολής, Πρόεδρος του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης, Διευθυντής του Τομέα Πολιτικής Ανάλυσης και Πρόεδρος του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου. Ιδρυτής και Διευθυντής του Εργαστηρίου Πολιτικής Επικοινωνίας του Πανεπιστημίου Αθηνών μέχρι πρόσφατα. Σήμερα είναι Πρόεδρος του Επιστημονικού Συμβουλίου του ιδίου Εργαστηρίου.

Από το 1976 μέχρι το 1986 αφοσιώθηκε αποκλειστικά στην κατοχύρωση του γνωστικού αντικειμένου της Πολιτικής Επιστήμης στην Νομική Σχολή του Πανεπιστήμιου Αθηνών, προτείνοντας και επιτυγχάνοντας την ίδρυση του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης.

Είναι Επίτιμος Καθηγητής του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου και Τακτικό μέλος της Ευρωπαϊκής Διεπιστημονικής Ακαδημίας.

Μετά από μια μακρόχρονη πανεπιστημιακή και ερευνητική καριέρα, ο Αναστάσιος Ιωάννης Μεταξάς διετέλεσε πρόεδρος του Δ.Σ. της ΑΜΚΕ της Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών του Ιδρύματος Αλέξανδρος Σ. Ωνάσης και μέλος του Δ.Σ. του ίδιου ιδρύματος. Είναι μέλος του Επιστημονικού Συμβουλίου του Ιδρύματος ‘Θεμιστοκλής και Δημήτρης Τσάτσος’.

Παράλληλα, συνεργάσθηκε ως τακτικός επιφυλλιδογράφος με ‘Το Βήμα’ και την ‘Καθημερινή’ καθώς και ως υπεύθυνος ύλης της στήλης ‘Επί του θέματος’ στην εφημερίδα ‘Ο Κόσμος του Επενδυτή’.

Ανάμεσα στα πολλά δημοσιεύματα και βιβλία του, ξεχωρίζουν τα: Τέχνη και Εξουσία, Η υφαρπαγή των μορφών: από την πολιτική ομιλία του κλασικισμού, Η ρητορική των ερειπίων, Υπαινικτικά πορτρέτα, Η ανεπαίσθητη απεικόνιση του κύρους, Η παράκαμψη της φήμης, Μεταθέσεις εξουσίας στο ελληνικό πολιτικό σύστημα, Η πολιτική ευθύνη του διανοούμενου λόγου, Θρησκειοποίηση της πολιτικής και φοβική κοινωνία. Προς δημοσίευση είναι δυο βιβλία: Η διεθνής ευθύνη των πολιτικών κομμάτων και Προς μια παράδρομη προσέγγιση της πολιτικής διαδικασίας.

Γεώργιος-Στυλιανός Πρεβελάκης

Ομότιμος Καθηγητής Γεωπολιτικής στο Πανεπιστήμιο Panthéon-Sorbonne (Paris 1), ερευνητής στο CNRS (UMR Géographie-cités) και Distinguished Visiting Professor, Hellenic American University.

Άρχων- Διδάσκαλος του Γένους του Οικουμενικού Πατριαρχείου.

Αρχιτέκτων-μηχανικός και Γεωγράφος, μετά από επαγγελματική εμπειρία στον πολεοδομικό σχεδιασμό στην Ελλάδα, εγκαταστάθηκε το 1984 στη Γαλλία. Δίδαξε στο Τμήμα Γεωγραφίας του Πανεπιστημίου Paris-Sorbonne (Paris IV), και το 2000 εξελέγη Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Panthéon-Sorbonne (Paris 1). Διετέλεσε Καθηγητής της Έδρας “Κωνσταντίνος Καραμανλής” σε ελληνικές και ευρωπαϊκές σπουδές, στην Σχολή Fletcher του Πανεπιστημίου Tufts (2003-2005) Τέλος, χρημάτισε Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Ελλάδας (Πρέσβης) στον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) την περίοδο 2013-2015 και 2019-2023.

Από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, τα ενδιαφέροντά του έχουν στραφεί προς την Γεωπολιτική. Η ελληνική οικονομική κρίση τον οδήγησε να αναζητήσει τις βαθύτερες αιτίες της στις γεωπολιτικές συνθήκες συγκρότησης του νεοελληνικού κράτους. Οι σκέψεις, οι ιδέες και η εμπειρία του αναπτύσσονται στα έργα του Ποιοι είμαστε; Γεωπολιτική της ελληνικής ταυτότητας, Economia Publishing, Αθήνα, 2016, και Τa Ξύλινa Τείχη. Γεωπολιτική των ελληνικών δικτύων, Economia Publishing, Αθήνα, 2020, Στην εποχή των κρίσεων (Επιμ.), Νέα Εστία, τεύχος 1891, Ιούνιος 2022. Το τελευταίο του βιβλίο τιτλοφορείται Στον ΟΟΣΑ. Γεωπολιτική θεωρία και διπλωματική πρακτική, Economia Publishing, Αθήνα, 2024.

Michel Foucher

Γεωγράφος, διπλωμάτης και συγγραφέας. Διετέλεσε καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Lumière Lyon II, στην École Normale Supérieure (Παρίσι) και στο Κολλέγιο της Ευρώπης στη Νατολίν (Πολωνία). Υπηρέτησε ως σύμβουλος του Υπουργού Εξωτερικών (1997-2002) και Διευθυντής του Κέντρου Ανάλυσης και Πρόβλεψης (1999-2002), Πρέσβης της Γαλλίας στις Βαλτικές Χώρες (Λετονία, 2002-2006). Yπήρξε επίσης Πρέσβης υπεύθυνος για τα ευρωπαϊκά θέματα (2006-2007). Διετέλεσε Διευθυντής Σπουδών και Έρευνας στο Ινστιτούτο Ανωτέρων Σπουδών Εθνικής Άμυνας (2009-2013) και κατείχε την έδρα Εφηρμοσμένης Γεωπολιτικής στο Collège d’études mondiales (Fondation de la maison des sciences de l’homme, 2013-2020). Από το 2010 είναι μέλος της συμβουλευτικής επιτροπής του Κύκλου Ανωτέρων Ευρωπαϊκών Σπουδών (Εθνικό Ινστιτούτο Δημόσιας Διοίκησης, πρώην École Nationale d’Administration), από το 2014 Διευθυντής του Προγράμματος Ειρήνης και Ασφάλειας στο Κοινοβουλευτικό Κέντρο της Ασίας (PCAsia, Πνομ Πενχ, Καμπότζη) και, από το 2024, μέλος του συμβουλίου προσανατολισμού στο Ινστιτούτο Θεμελιωδών Ψηφιακών Δικαιωμάτων (IDFRights.org, Παρίσι) και σύμβουλος στον MEDEF (Κίνημα Επιχειρήσεων Γαλλίας). Ανάμεσα στα πρόσφατα έργα του ξεχωρίζουν: Frontières, une illusion? (Με τους Dominique Bourg και Astrid von Busekist) Philosophie Magazine éditeur, 2024, Conseiller le Prince, à la lumière de la géographie politique, L’Aube, 2023, Ukraine, une guerre coloniale en Europe, L’Aube, septembre 2022, Arpenter le monde, Mémoires d’un géographe politique, Laffont, 2021

Σε συνεργασία με

Με την Υποστήριξη

Χορηγοί Επικοινωνίας

Οργάνωση - Παραγωγή